Gootsteenputje en engelen in regenjas

In Utrecht is deze week het Festival Mooie Woorden.

Mooie woorden zijn overal, van poëzie tot theater en wetenschappelijke lezingen.

Herfsttij, vrucht, levenstocht. Verpakt in papieren zakjes liggen de woorden her en der over de festivallocatie verspreid, letterlijk voor het oprapen. Mooie woorden, volgens de organisatie van Festival Mooie Woorden (FMW). Want daar gaat het om, deze week in Utrecht. Woorden verpakt in een lied, een zin of gewoon als spraakklank.

Ooit bestond het idee om een Utrechts boekenbal op te zetten. In plaats daarvan ontstond een eigenzinnig, gevarieerd festival verspreid over negen dagen. Met niet alleen schrijvers die voordragen achter katheders. „Dat gebeurt al te vaak op literatuurfestivals,” zegt Philomene Dewaide, van het bestuur van FMW. Maar juist ook aandacht voor theater en popmuziek. Want, zegt Dewaide, „we willen hier artistieke, literaire kruisbestuivingen”. Zo wordt het een festival niet alleen voor de oudere literatuurliefhebber, maar wordt ook een jong, hip publiek aangesproken.

Verspreid over de Domstad – van boekhandels tot cafés en theaters – zijn er geschreven woorden te lezen, verbeelde woorden te zien, gesproken woorden te horen, gezongen woorden, theatrale woorden. Zelfs wijze woorden. Zoals in de Winkel van Sinkel, waar je, gezeten in een kappersstoel, door een koptelefoon in rap tempo slim kan worden door naar lezingen te luisteren van bijvoorbeeld bioloog Midas Dekkers (over de communicatiewaarde van een hondendrol) of van sterrenkundejournalist Govert Schilling (die in zes minuten zijn hele oeuvre er doorheen jaagt).

Afgelopen zaterdag was de officiële aftrap. In het monumentale Academiegebouw werd de speciaal voor het festival geschreven theaterproductie Afwas opgevoerd. In het stuk van theatergroep De Heiploeg bekvechten twee ex-partners tussen de overblijfselen van het feestje van gisteravond over hun relatie, begeleid door een van achter de gigantische vaat plotseling opduikende contactgestoorde muzikant.

„Ons uitgangspunt is altijd literair”, verklaart Tom Swart van De Heiploeg hun deelname aan het festival. „In onze liedjes komt tekst altijd vóór de muziek. We houden van mooie woorden. Dat kan van alles zijn, gewoon wat ons opvalt, bijvoorbeeld ‘gootsteenputje’.”

Een andere opvallende aanwezige is singer/songwriter en dichter Skinfiltr8r. Zijn liefde voor mooie woorden neemt bijna manische vormen aan. „Catalogus van catastrofes. Dat zit al een tijdje in mijn hoofd, maar die wil maar niet geschreven worden”, zegt Rick Zutphen, de man achter Skinfiltr8r, die naar eigen zeggen geen televisie kan kijken zonder anderen helemaal gek te maken met taalvondsten en -grapjes.

Hij omschrijft zijn performance als een ‘one-man’s-flow’. Met een tafel vol attributen creëert hij een soundscape door de geluiden en teksten te samplen met pedaaltjes die schuil gaan onder zijn slobberende hiphopbroek. Zijn mooiste woorden? ‘I hope these angels wear raincoats / Curl up the ends of the earth. I might fall off.’ ,,Deze twee zinnen hebben iets met elkaar te maken, maar ik weet niet wat.”

En zo glimlacht de één om gootsteenputje en raakt de ander ontroerd van engelen in regenjassen. Maar niet alle woorden krijgen deze eer. Aan het einde van de openingsavond blijven nog veel papieren zakjes liggen. ‘Glanzen’ ligt er nog en ergens, onder een stoel, ligt ‘overwoekerd’. Misschien niet mooi genoeg?

Kijk voor het complete programma op www.festivalmooiewoorden.nl of 29435 naar 7585.