..en bedreigde economie

Grote afwezige in de campagnes voor de Amerikaanse Congresverkiezingen was president Bush’ minister van Financiën, Hank Paulson. Met recht: nu de Democraten een meerderheid hebben behaald in het Huis van Afgevaardigden zal het management van de Amerikaanse economie en het fiscale beleid afhangen van de mate waarin de Republikeinse regering weet samen te werken met het Democratische contingent in het Huis. Paulson zal namens zijn president bruggen moeten bouwen. Bekend is al dat de machtige Ways and Means-commissie van het Huis, die gaat over belastingen, een Democratische voorzitter krijgt. Daarmee is de patstelling die de eerstvolgende twee jaar zal heersen goed geïllustreerd.

De financiële markten reageren intussen nauwelijks op de uitslag, die wat het Huis betreft niet als een verrassing komt. Hoewel aandelen in oliesector, defensie-industrie en farmacie lijden onder een verminderde slagkracht van de regering-Bush en een minder vriendelijke bejegening door de Democraten, is de heersende sfeer er een van berusting. Allereerst is Washington niet de enige factor in de Amerikaanse economie. Het monetaire beleid van de centrale bank is dat misschien wel méér, en de resultaten van de toonaangevende bedrijven zijn dat ook. Bovendien staat de periode onder de Democratische president Clinton, die het grootste deel van zijn achtjarige termijn kampte met een Republikeinse meerderheid op Capitol Hill, te boek als een van de economisch beste van na de Tweede Wereldoorlog. Als verlamming bij de beleidsmakers erin resulteert dat de economie vooral met rust gelaten wordt, is dat kennelijk gunstig.

Toch is dat te gemakkelijk gedacht. De Amerikaanse economie bevindt zich in een precaire fase. Er is sprake van een conjuncturele vertraging na drie jaar groei. Onbekend is nog of deze ‘landing’ van de economie hard of zacht wordt. Dat heeft gevolgen voor de begroting, die door de adembenemende uitgavenstijging onder het regime van Bush een fors gat vertoont. Dit tekort draagt bij aan de huidige onevenwichtigheden in de wereldeconomie, die potentieel gevaarlijk zijn voor de vooruitzichten buiten de VS. Dan heeft Amerika zijn eigen probleem met de vergrijzing en de stijgende zorguitgaven, rekeningen die nog openstaan.

De buitenwereld heeft belang bij een liberaal Amerikaans handelsbeleid. Dat wordt traditioneel verdedigd door het Witte Huis tegen het Congres, waar specifieke belangen van afgevaardigden doorgaans leiden tot een protectionistisch getint klimaat. De handelspolitiek ten opzichte van China kan veranderen nu de Democraten een meerderheid in het Huis hebben. Azië mag dan in opkomst zijn, de Verenigde Staten nemen nog steeds bijna een derde van de wereldeconomie voor hun rekening.

Een zo goed mogelijke samenwerking tussen het Witte Huis en het Huis op de heuvel is van grote betekenis. Het is echter naïef te veronderstellen dat die twee elkaar met rust zullen laten. Voor de wereldeconomie is de polarisatie in de Amerikaanse politiek slecht nieuws.