De grenzen van het banale zijn in zicht

De kritiek op de Stemwijzer richt zich nauwelijks op inhoudelijke aspecten.

Daarom: een overzicht van de vijf slechtste en meest ambigue stellingen.

1 Burgers moeten de minister-president kiezen.

In Nederland stemt men – vrijwillig! – op een partij en de grootste partij levert doorgaans de premier. De juiste stelling is: burgers moeten diréct de minister-president kunnen kiezen. Maar dat is een ingewikkeld vraagstuk. Hoe diep wordt hiermee gesneden in ons staatsbestel? Schaffen we het partijenstelsel af? Wat gebeurt er als het CDA de grootste wordt en Marijnissen de premier-verkiezing wint? Ik heb maar ‘weet niet’ ingevuld.

2 Hasj en andere softdrugs moeten niet langer verboden zijn.Ik heb mijn wietplant aangegeven bij de politie; er gebeurde niets. Softdrugs zijn in Nederland immers gedoogd. De stelling had moeten luiden: hasj en andere softdrugs moeten worden gelegaliseerd. Daarbij zou een definitie van ‘andere softdrugs’ behulpzaam zijn. Ik heb maar ‘weet niet’ ingevuld.

3 Het bestrijden van terrorisme is belangrijker dan de persoonlijke vrijheid en privacy van burgers.Een van de meest absurde stellingen uit de Stemwijzer. Het bestrijden van terrorisme heeft immers één duidelijk doel: het beschermen van persoonlijke vrijheid van burgers. Wat heeft u liever? Een opgeblazen trein of een afgetapte telefoon? Dat lijkt op Pastors-logica: bescherm de democratie door het fundament van de democratie aan banden te leggen. Ik heb maar ‘weet niet’ ingevuld.

4 Iedereen mag zeggen wat hij wil, ook als dat discriminerend is voor andere mensen. Voorop gesteld: als iedereen mag zeggen wat hij wil, is dat niet discriminerend. Maar wat is discriminatie wel? Iemand ongelijk behandelen op grond van niet-gekozen eigenschappen. De relatie die de stelling legt tussen meningsvrijheid en discriminatie is onjuist. Woorden kunnen niet discrimineren, alleen de handelingen die eruit volgen. De uitspraak „ik neem geen negers aan” is niet discriminerend; hen een baan ontzeggen wel. Bedoeld wordt of men mag kwetsen. Dat is iets anders dan discrimineren. Ik heb maar ‘weet niet’ ingevuld.

5 Criminele Antillianen moeten terug naar de Antillen en daar de gevangenis in.Met stip de vreemdste stelling uit de Stemwijzer. Wat zijn ‘criminele Antilianen’? Wat hebben ze misdaan? Zijn ze reeds veroordeeld? Bepaald hun geboorteland of paspoort hun nationaliteit? En geldt dit ook voor Marokkanen, Turken en Friezen? Ik heb maar ‘weet niet’ ingevuld.

De conclusie: geen zinnig mens met enige burgerzin kan deze Stemwijzer serieus nemen. De stellingen zijn zó weinig eenduidig dat ze nauwelijks politieke voorkeur opdringen of uitsluiten. Voor één partij gloort er hoop: wie voor een gekozen premier is en daarna 29 maal op ‘weet niet’ klikt, krijgt met 100 procent overeenkomst de Continue Directe Democratie Partij (CCDP) als stemadvies.

Rob Wijnberg is redacteur van nrc.next.

Kijk voor een alternatieve stemwijzer op www.kieskompas.nl