‘Cuba is geen ansichtkaart’

Na veel omzwervingen keert Raul Paz met En Casa terug naar huis.

„Het is een ode aan het Cubaanse lied van de twintigste eeuw.”

In zijn ouderlijk huis waren vier lp’s te vinden: een van Led Zeppelin, een van Miriam Makeba, een van Mozart en een plaat van landgenoot en liedjeszanger Guillermo Portabales. „Die vier verschillende invloeden tekenen mijn carrière”, zegt de Cubaanse singer/songwriter Raul Paz (37), die net zijn vijfde plaat En Casa heeft uitgebracht. Daarmee komt hij na vier elektronische cd’s terug bij zijn Cubaanse wortels.

Op twintigjarige leeftijd maakte Paz de grote oversteek naar Parijs om te gaan studeren aan het conservatorium. Na verschillende richtingen – zang, orkestdirectie, viool – besloot hij zijn eigen weg te gaan als popmuzikant. „De muzieksoorten die ik toen tegenkwam, maar vooral ook de mensen die ik ontmoette beïnvloedden mijn werk verder”, vertelt hij. „De muziek van elke muzikant is het resultaat van zijn eigen geschiedenis.” Zijn Cubaanse basis werd doorspekt met pop, reggae, elektronische en klassieke muziek.

Aanvankelijk wilde hij in Europa vooral bewijzen dat Cuba meer is dan de bolero’s uit de jaren vijftig. „Cuba is geen ansichtkaart. Er waren twintig jaar geleden al festivals voor elektronische muziek, terwijl iedereen dacht dat er alleen maar gedanst werd op de son.”

Toch werden zijn eerste cd’s, Imagínate (1999) Blanco y negro (2000) – de laatste kwam alleen uit in Noord- en Zuid-Amerika – geproduceerd door de legendarische salsaproducer Ralph Mercado, die onder andere met Celia Cruz en Tito Puente werkte. „Ralph hoorde mijn muziek toen ik nog studeerde en nam me mee naar New York. Hij liet me de wereld van de salsa zien.” Maar Paz wilde geen salsa maken en componeerde een cd vol luchtige en sexy Latino-pop, die vooral in Frankrijk Ricky Martin-achtige proporties aannam.

‘Le petit prince’, zoals Paz door zijn postuur en blonde haardos wordt genoemd, beëindigde na twee cd’s het Amerikaanse avontuur. „Ik had niet zoveel met salsa, ik wilde niet mijn hele leven op die podia blijven spelen. Het was een mooie ervaring, maar ik wilde een andere richting op.”

Terug in Parijs maakte hij met de Duitse producer Mousse T (bekend van Sex Bomb van Tom Jones, en de megahit Horny uit 1998) twee platen: het sensuele en hitgevoelige Mulata (2003) en het iets minder succesvolle vervolg Revolución in 2005.

In januari ging hij terug naar Cuba, na tien jaar afwezigheid. „Ik was op bezoek in het buitenhuis van Gabriel Garcia Marquez in Cuba. Ik zat daar wat te tokkelen op mijn gitaar, toen de schrijver me vroeg waarom ik niet een akoestische plaat maakte.”

Hij besloot op het eiland te blijven en schreef twaalf nummers in twee maanden. In vier dagen nam hij ze met een paar lokale jonge muzikanten op in de oude Egrem studio’s. „De opnamen gingen op de ouderwetse manier: in één zaal, met ieder een microfoon, en maar hopen dat iedereen in een keer goed speelt,” lacht Paz. „Ik heb geprobeerd die ongedwongen sfeer van het samen spelen bij vrienden, te vangen.”

De nummers op En Casa doen zowel denken aan de ‘trovadores’ (troubadours) van begin deze eeuw, de bolero’s van de jaren vijftig, als aan de nueva trova van ‘cantautores’ (singer-songwriters) Pablo Milanes en Silvio Rodriguez uit de jaren zeventig en tachtig. „Het is een ode aan het Cubaanse lied van de twintigste eeuw.” zegt Paz. Maar er schemert ook een Franse chanson door: Le Temps Passe, het enige Franstalige lied op de cd klinkt als Patrick Bruel in zijn hoogtijdagen.De plaat klinkt heel natuurlijk en authentiek. Paz: „Ik doe dit al mijn hele leven. Toen ik Mulata maakte riepen de puristen: ‘dit is niet Cubaans!’. Ik dacht: ‘maakt u zich geen zorgen, dat Cubaanse zit diep vanbinnen, dat verdwijnt niet zomaar.’ Nu is er grote vraag naar deze plaat. Mensen willen zo graag dat authentieke Cuba in mij horen.”

Een favoriete compositie op En Casa heeft hij niet. „Het gaat om de coherentie van het hele album. Ik denk dat er tegenwoordig te veel focus ligt op afzonderlijke hits, waardoor bij sommige albums alle nummers op elkaar gaan lijken. Een cd is als een roman of een speelfilm. Een geheel.”

Raul Paz, En Casa. Meer info: www.raulpaz.com of 39859 naar 7585.