Brussel laakt trage tempo van Turkije

Turkije heeft de afgelopen tijd onvoldoende hervormingen tot stand gebracht om lid van de Europese Unie te kunnen worden. Van de gemaakte afspraken voor de korte termijn zijn de meeste niet nagekomen.

Dit harde oordeel velt de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, in het jaarlijkse voortgangsrapport dat vandaag is gepresenteerd. De Commissie constateert dat het tempo van de afgesproken hervormingen „is vertraagd” en dat „duidelijke verdere stappen nodig zijn”. „De meeste van de afspraken voor de korte termijn moeten nog worden vervuld”, aldus het rapport.

De onderhandelingen tussen Europa en Turkije begonnen een jaar geleden. Sindsdien is het klimaat aan weerszijden verslechterd. In verschillende Europese landen groeit het verzet tegen Turkse toetreding, terwijl in Turkije de animo om bij de EU te komen afneemt.

De kritiek van de EU betreft vooral het gebrek aan vrijheid van meningsuiting in Turkije. Het gaat daarbij met name om artikel 301 in de Turkse strafwet dat belediging van de Turkse staat verbiedt. Het afgelopen weekeinde zinspeelde de Turkse premier Erdogan op verdere aanpassing van dit omstreden artikel.

Volgens de Europese Commissie heeft Turkije weliswaar in de wetgeving vorderingen gemaakt bij het hervormen van het justitieel apparaat, maar levert de invoering „een gemengd beeld” op. Zo is nog niet overal onafhankelijke rechtspraak tot stand gebracht.

Voorts kritiseert het rapport de rol die de militairen nog steeds spelen in het staatsbestel. „Hoge legervertegenwoordigers blijven publieke uitlatingen doen over zaken die niet tot hun verantwoordelijkheden horen.”

Over EU-land Cyprus zegt het rapport slechts dat Turkije nog niet voldaan heeft aan de eis om voor het eind van dit jaar schepen en vliegtuigen uit Cyprus toe te laten. Eerder stelde de EU dat het niet nakomen van deze verplichting kan leiden tot (gedeeltelijk) opschorten van de besprekingen met Turkije. De beslissing daarover is aan de EU-regeringsleiders die in december bijeenkomen.

Aangenomen wordt dat premier Erdogan voor de verkiezingen van volgend jaar geen concessies zal doen in de kwestie-Cyprus, omdat die nationalisten in de kaart zouden spelen. De EU-leiders zullen in december dan ook waarschijnlijk besluiten de onderhandelingen over de zogenoemde ‘relevante hoofdstukken’ stop te zetten en de Turken een nieuwe deadline te stellen, ná hun verkiezingen.