Postduif vliegt betere route in een groepje

Postduiven vliegen in gezelschap een efficiëntere route dan in hun eentje. Dat blijkt uit onderzoek waarin duiven met een GPS-apparaatje werden gevolgd tijdens een korte vlucht naar hun til.

De onderzoekers onder leiding van Tim Guilford van de universiteit van Oxford publiceren hun resultaten vandaag in het vakblad Current Biology.

Als postduiven op bekend terrein zijn, hebben ze een sterke voorkeur voor een bepaalde vliegroute van de plaats waar zij worden losgelaten naar hun til. Maar als de vogels samen vliegen, zoals postduiven nogal eens doen, moeten ze met elkaar tot overeenstemming komen welke route ze gaan nemen. Is er democratie in de vlucht duiven of volgen de dieren een leider?

Het experiment van Guildford verschafte helderheid in de afwegingen die de vogels maken bij het bepalen van de route. De vogels werden in paartjes losgelaten. Als de voorkeursroute van beide dieren niet te ver uit elkaar lag, vlogen de dieren een compromisroute, waarbij beide vogels iets toegaven. Maar als de voorkeursroutes onderling sterk verschilden, volgde het stel de voorkeursroute van een van beiden. Die was kennelijk de leider.

Van de 48 koppels die de onderzoekers testten, splitsten er 13 op voordat de til bereikt werd. Beide vogels pakten hier hun eigen voorkeursroute weer op. Maar in driekwart van de gevallen bleef het koppel bij elkaar en volgde ofwel de compromisroute of de route van een van twee.

Volgens de onderzoekers zijn die verschillende beslissingen eenvoudig te verklaren als we aannemen dat iedere duif twee simpele drijfveren heeft. Namelijk: ‘volg je eigen vertrouwde route’ en ‘volg andere duiven’. Bij kleine verschillen tussen de voorkeuren van het koppel leidt dat automatisch tot een compromisroute. Dan is er democratie. Bij grotere verschillen volgt één van de duiven de ander. De afwijking van de eigen route word dan al snel te groot, waardoor meestal de leidende duif gevolgd wordt, of het groepje splitst.

Per saldo leiden de eenvoudige beslisregels ertoe dat de duiven in elkaars gezelschap een efficiëntere (lees: kortere) route volgen naar hun hok. Dat is een belangrijk voordeel, naast dat het samen vliegen ook nog veiliger is.

Bij Kaapse buffels is eerder ‘democratisch stemgedrag’ over de te volgen route waargenomen. Een kudde van duizenden dieren ligt urenlang vreedzaam te herkauwen, terwijl er af en toen enkele dieren opstaan. De richting waarin de meeste koeien opstaan, wordt later de kant die de kudde kiest. Zo bepaalt de kudde op welke grazige weide zij ’s nachts gaat grazen.