Paringsdans op RTL 4

Geen cijfers noemen, Wouter. Geen opsommingen, niet te snel praten, niet teveel voorbeelden. De lijsttrekkersdebatten, ook wel paringsdansen, ervaren we als sportwedstrijden. Je kiest van tevoren je favoriet en dan ga je eens kijken hoe hij het er vanaf brengt: speelde hij aanvallend? Bewoog hij zijn lichaam goed?

‘Toont hij zich een leider?’ is de bepalende vraag in de Bos-Balkenende Battle. Voor de overige lijsttrekkers is het criterium of ze ‘ertussen’ weten te komen.

Als de premierkandidaten over ‘de inhoud’ willen beginnen grijpt de presentator meestal in. Hij kan de rekensommen niet volgen. Ik ook niet. Het is fascinerend hoe slecht met name Bos te volgen is als hij begint over huursubsidies en zorgpremies. „Niet teveel details Wouter,” roep ik vanaf de bank.

Balkenende begint liever over zijn goede intenties en zijn positieve blik. Cijfers en feiten die hem slecht uitkomen, ontkent hij. „Ik ga voor het Torentje,” riep hij vrijdag opgewekt. Balkenende houdt van torentjes. Of het nu de ivoren toren van de wetenschap is, of de geïsoleerde kamer van een premier die liever in zijn torentje zit dan dat hij een kabinetscrisis voorkomt. Toren is toren. En daar gaat hij voor.

Hoe pareer je dat? Bos sloot het RTL 4-debat af met een onbegrijpelijk verhaal waarin hij een soort huilend zigeunerjongetje opvoerde dat van een heel klein voedselpakketje rond moest komen. Dat goedkope sentiment past niet bij een premier. Je wint de strijd ook niet door te roepen dat je een doodnormale premier wil zijn. Politici die roepen dat ze normaal zijn moet je wantrouwen.

Afgelopen vrijdag werd Bos gered door de nabeschouwing. Het RTL 4- debat werd voor hem gewonnen door Andrée van Es. Die linkse titaan straalt nog steeds zoveel idealisme uit dat ze zich kan overgeven aan gezellig RTL4-geklets om toch als winnaar uit de strijd te komen. Zonder Bos in haar commentaar na het debat nadrukkelijk te steunen won ze voor hem het debat. Omdat het voor haar vanzelfsprekend is dat we, wat je ook van de tegenkandidaat vindt, van deze premier moeten worden verlost. Knap werk.

Menno van der Veen

Publicist en programmamaker bij de Balie in Amsterdam