De zure regen is vooral een klimaathype

Het lijkt rampzalig te gaan met ‘het milieu’.

Dat valt eigenlijk best mee.

Een verontrustende film van Al Gore, een rapport van een prominente Britse econoom, een waarschuwend Natuur- en Milieuplanbureau: het klimaat is de laatste weken al snel voorpaginanieuws. Symptomen van een mediahype.

„Er is onvoldoende eenstemmigheid en het onderzoek staat in feite nog in de kinderschoenen. Niettemin zijn er voldoende aanwijzingen die drastische maatregelen rechtvaardigen.” Een citaat uit 1985 over „het afsterven van de Europese bossen, dat de vorm van een wereldcatastrofe dreigt aan te nemen”.

Zure regen dus, een begrip dat inmiddels op de schroothoop is beland. Zes frappante parallellen tussen de klimaatveranderinghype en zure-regenhype.

Je ziet het toch overal om je heen!

Je ziet inderdaad overal klimaatverandering – als je die wíl zien. In 1983 zag Staatsbosbeheer overal zure regen: op 95 procent van 1.500 meetpunten bleek de vitaliteit van het bos onder de Duitse normen te liggen. In 2003 was de vitaliteit vergelijkbaar, maar niemand repte nog over zure regen: de droge zomer bood een bevredigende verklaring. (Ook de zomer van 1982 was extreem droog…)

De mens als hoofdschuldige

De vitaliteit van het bos – weten we inmiddels – wisselt van jaar tot jaar sterk. Het wordt beïnvloed door talloze natuurlijke factoren: droogte, vorstschade, ijzel, insecten, schimmels en parasieten. Ook het klimaat verandert voortdurend. De mens zal daar best een rol bij spelen, maar die is waarschijnlijk bescheiden.

Nadruk op negatieve gevolgen

De zo gevreesde stikstofverbindingen in de zure regen blijken inmiddels zowel schadelijk als gunstig uit te kunnen pakken voor bijvoorbeeld boomgroei. Dat hangt helemaal af van de lokale situatie. Zo zal ook een stijgende temperatuur evengoed positieve als negatieve gevolgen hebben.

Alles door een klimaatbril

Op het hoogtepunt van de hysterie, begin jaren 80, was van alles de schuld van de zure regen, naast de bossterfte. Korstmossen die verdwenen, kathedralen die verkruimelden, dunne eierschalen bij koolmezen, vissterfte in meren. Nu worden de meest uiteenlopende fenomenen gekoppeld aan klimaatverandering.

Ogenschijnlijke consensus

Er wordt geregeld gesuggereerd dat er wetenschappelijke consensus is over het klimaat, net als destijds over zure regen. Maar ik schat dat van de klimaatwetenschappers 8 procent op de alarmistische koers zit, dat 2 procent klimaatscepticus is en dat 90 procent uiteenlopende gematigde scenario’s aanhangt. Nova moest bijvoorbeeld bij dertig onderzoekers langsgaan, voor de redactie iemand vond die klip en klaar wilde stellen dat half Nederland zal verzuipen…

Vertekening door de media

In 1995 concludeerde de Duitser Rudi Holzberger in een proefschrift dat zure regen vooral een mediahype was geweest: de pers gaf veel meer aandacht aan overtrokken doemscenario’s dan aan meer genuanceerde visies. Nu houdt het KNMI rekening met een zeespiegelstijging van 35 tot 85 centimeter tot het jaar 2100. In de media duikt echter steeds vaker het getal van zes meter op: een overdrijving met een factor tien!

Het klimaat verandert waarschijnlijk wel, maar de gevolgen daarvan zijn prima op te vangen met de maatregelen die nu genomen worden. Laten we gewoon nuchter de vele onderzoeken beoordelen en van het weer blijven genieten.