Westen reageert verdeeld

In het Westen is verdeeld gereageerd op het doodvonnis voor Saddam Hussein. De Verenigde Staten en Nederland hebben het vonnis verwelkomd, zij het in verschillende gradaties. Maar de Europese Unie riep Irak op om de straf niet uit te voeren.

In Irak is gisteren bij shi’ieten met extatische vreugde, en onder sunnieten met grote woede gereageerd op het vonnis (dood door ophanging) tegen de afgezette president. Deze werd samen met twee medebeklaagden, onder wie zijn jongere halfbroer Barzan Ibrahim al-Tikriti, ter dood veroordeeld wegens de dood van 148 shi’itische inwoners van het plaatsje Dujail in de jaren tachtig.

In de gewelddadigste gebieden van het land, waaronder Bagdad, was in afwachting van het vonnis een uitgaansverbod ingesteld, waardoor de situatie relatief rustig bleef. De maatregel bleef ook vandaag van kracht. In Bagdad waren extra controleposten opgezet. Ook waren uit voorzorg twee sunnitische televisiestations gesloten op grond van een wet die het ondermijnen van de stabiliteit van het land verbiedt. De Iraakse minister van Buitenlandse Zaken noemde het vonnis „een overwinning voor de slachtoffers van Saddam”.

President Bush zei gisteren op een campagnebijeenkomst in Nebraska onder luide toejuichingen: „We zijn vandaag getuige geweest van een waterscheiding in de geschiedenis van Irak.” Het proces noemde hij „een mijlpaal in de pogingen van het Iraakse volk om het bewind van een tiran te vervangen door gerechtigheid”. De voorzitter van de Democratische partij, Howard Dean, sloot zich voor deze keer bij de president aan. „Ik vind het een fantastisch vonnis. Saddam Hussein is een oorlogsmisdadiger en hij krijgt wat hij verdient.”

Premier Balkenende zei gisteren in het tv-programma Buitenhof: „Ik denk wel dat hiermee recht gedaan wordt.” Hij voegde er aan toe: „U weet, de doodstraf is iets waarvan Nederland heeft gezegd, dat hoort eigenlijk niet.” De Britse minister van Buitenlandse Zaken Margaret Beckett noemde het vonnis aanvankelijk „terecht”. De Britse premier Blair zei vanmiddag dat zijn land tegen de doodstraf is.

De Europese Unie zei bij monde van Finland, dit halfjaar voorzitter van de Unie: „De EU is in alle gevallen en onder alle omstandigheden tegen de doodstraf.” De EU wees erop dat ze herhaaldelijk de ernstige schendingen van de mensenrechten door het regime van Saddam heeft veroordeeld.

achtergrond:pagina 5

hoofdartikel:pagina 7