Rijk en toch links

Heeft Balkenende gereageerd op de brief van zestien welgestelde Nederlanders die dolgraag iets van hun rijkdom willen afstaan ten behoeve ‘van medeburgers die het een stuk minder hebben’?

Wel een beetje stille-boon-heilige-boon-achtig natuurlijk, zo’n aanbod. Vooral omdat het wel heilig lijkt, maar verre van stil was. Zelf ben ik ook altijd bereid geweest de armen te laten delen in mijn overvloed, maar dan deed ik mijn gave ’s zondags anoniem in het fluwelen kerkenzakje, of ik wachtte tot het donker was, drukte in een achterstandsbuurt op een paar bellen, en maakte dat ik weg kwam vóór ze konden zien wie ze vanwege het in de bus geworpen charitatieve bankbiljet erkentelijk moesten zijn.

Dan belde ik toch zeker niet eerst naar de Volkskrant met het verzoek of ze voor mijn loffelijke gebaar (en dat van vijftien geestverwanten) een prominente plaats wilden inruimen in hun editie van morgen?

Achteraf begreep ik trouwens dat het hartverwarmende voorstel aan onze minister-president – ‘als u zorgt voor gratis kinderopvang, voor starters op de woningmarkt, voor chronisch zieken en gehandicapten en voor ouden van dagen zonder pensioentje, mag u óns de rekening sturen’– niet per post naar het Torentje was verzonden, maar louter en alleen bedoeld was voor de opiniepagina van de Volkskrant.

Vorige week stond het er in, en volgens mij heeft er bij Balkenende tot dusver nog steeds geen bedankje af gekund. Eigenaardig. Zestien belangwekkende Nederlanders – ik wil niet meteen zeggen de intelligentsia naar wie hij altijd zo op zoek is, maar toch mensen als de voetballer Khalid Boularouz, de schrijver Geert Mak, de museumdirectrice Pauline Terreehorst en de televisieondernemer Harry de Winter – zijn bereid hun kinderbijslag en (een deel van) hun hypotheekrenteaftrek in te leveren, en ’s lands eerste man doet of z’n neus bloedt!

Of zou de premier meteen het gevoel hebben gehad dat er sprake was van een verkiezingsstunt van Femke Halsema waaraan hij onder geen beding medewerking wilde verlenen?

Want dat vergat ik nog te vertellen. Het initiatief voor de liefdadigheidsactie was niet uitgegaan van bijvoorbeeld Jan Mulder (die zichzelf, altijd tot humor bereid, omschreef als ‘gepensioneerde side-kick’), of van een ander lid van de zestien, maar van GroenLinks.

Het campagnebureau van die partij kwam op het idee, stelde een lijstje samen van landgenoten van wie bekend is dat ze goed in hun slappe was zitten, en toch niet met Mark Rutte heulen, en pakte de telefoon.

„Hallo? Ja, GroenLinks hier! Zeg, wil je meedoen met een actie waarin bekende Nederlanders verklaren dat ze best met wat minder hypotheekrenteaftrek genoegen willen nemen, als Balkenende belooft dat hij van dat geld starters op de woningmarkt helpt? Of dat je straks, wanneer je als side-kick de pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt, best wilt blijven meebetalen aan de AOW, op voorwaarde dat Balkenende die dan met 10 procent verhoogt?”

„Hallo? Ben je daar nog? Wat zeg je? Nee, nee, dan begrijp je me verkeerd. Je hoeft helemaal niks te storten. Het gaat ons om het signaal. Dus we stellen in het stuk eerst schrijnende misstanden in ons land aan de kaak, en komen daarna met alternatieven, waar bekende Nederlanders zoals jij achter willen staan. Zodat de boodschap als het ware door jullie wordt gepersonaliseerd. Snap je?”

„Hallo? Nee, ik hoorde even niks. Luister – voorlopig verplicht je je natuurlijk nog tot helemaal niks. Alleen je naam onder die brief. Namen van Nederlanders van wie de mensen denken dat ze zwemmen in het geld – maar die tot offers bereid blijken. Hè? Je gelooft toch niet serieus dat Balkenende ooit op onze voorstellen ingaat?”

Zestien 18-karaats rijke Hollanders hebben de symbolische portemonnee getrokken.

Jan Blokker

Lees alle columns van Jan Blokker. Kijk op: www.nrc.nl/blokker