Kritiek op uitspraken van premier over doodvonnis

Oppositiepartijen in de Tweede Kamer vinden het „kwalijk” en „opportunistisch” dat premier Balkenende (CDA) begrip toont voor het doodvonnis dat gisteren werd uitgesproken tegen de Iraakse ex-dictator Saddam Hussein. GroenLinks-leider Femke Halsema: „Hij wekt de indruk dat hij vergelding, oog om oog en tand om tand, belangrijker vindt dan het handhaven van de internationale rechtsorde.” [Vervolg PREMIER: pagina 3]

PREMIER

Kamer: afschaffing doodstraf

[Vervolg van pagina 1] Volgens Kamerlid Bert Koenders (PvdA) past een scherpe straf bij de zware misdaden die onder verantwoordelijkheid van Saddam zijn begaan. Maar Balkenende, die in het televisieprogramma Buitenhof zei dat het oordeel past bij de „schrikdaden” van Saddam, heeft zich volgens Koenders „ongelukkig” uitgedrukt. „Nederland staat voor het niet-uitvoeren van de doodstraf. Daar moet je geen uitzondering op maken.” Het optreden van Balkenende deed Koenders denken aan de wat halfslachtige manier waarop Balkenende tijdens een bezoek aan Indonesië het homohuwelijk verdedigde. „Het is een beetje flip-flop, opportunistisch.”

D66-lijsttrekker Alexander Pechtold noemt de uitspraken van Balkenende „een premier onwaardig”. „Ze ademen het gevoel van ’s lands wijs, ’s lands eer. Een premier dient dat niet te zeggen. Hij heeft weken, maanden de tijd gehad om na te denken over een reactie. Dan is dit geen slip of the tongue.” Pechtold vindt het „typisch Balkenende”. Volgens GroenLinks-fractievoorzitter Femke Halsema is het verontrustend dat de premier „niet begrijpt dat deze zaak symbolisch is voor de kracht van de internationale rechtsorde”.

Vorig jaar steunde de Kamer, met uitzondering van ChristenUnie, SGP en Kamerlid Nawijn, een wet waarin stond dat de doodstraf „onder alle omstandigheden” moest worden afgeschaft. De VVD heeft net als Balkenende „begrip” voor het doodvonnis tegen Hussein. „Ook als dat niet helemaal in lijn is met die wet”, zegt Kamerlid Van Baalen.

In Buitenhof zei Balkenende dat de doodstraf „iets is waarvan Nederland heeft gezegd: dat hoort eigenlijk niet”. Maar Balkenende vond dat met het vonnis „recht” werd gedaan aan de misdaden van Saddam.

CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen noemde het vanochtend ook „begrijpelijk” dat Saddam de doodstraf kreeg opgelegd, maar hij benadrukte dat hij geen voorstander is van de doodstraf. Volgens hem zit er geen licht tussen het standpunt van de CDA-fractie en dat van de Europese Unie – dat Irak heeft opgeroepen om de straf niet uit te voeren.

In 2002 pleitte Hilbrand Nawijn, als minister van Vreemdelingenzaken en Integratie (LPF), voor herinvoering van de doodstraf. Premier Balkenende noemde dat toen „merkwaardig, ondenkbaar en onuitvoerbaar”. Verhagen zei dat de doodstraf „niet beschaafd” was en niet paste bij „de Nederlandse normen en waarden”.

Volgens Tweede Kamerlid Bert Koenders (PvdA) staan de uitspraken van Balkenende voor het „niet-uitdragen” van het Nederlandse beleid.