‘De Talibaan laten geen scholen afbranden’

Wat is er de afgelopen week gebeurd rondom de Nederlandse missie in Afghanistan? Een niet-ontplofte bom uit de Sovjet-bezetting werd opgeruimd.

Nederlandse militairen hebben vorige week een bom van 120 kilo laten ontploffen in Afghanistan. De bom was een overblijfsel uit de oorlog van de Afghanen tegen de voormalige Sovjet-Unie, dat het land in 1979 binnenviel. Een team van de Explosieve Opruimingsdienst van de Task Force Uruzgan bracht de bom op de schietbaan van Kamp Holland bij Tarin Kowt tot ontploffing. De bom lag in bewoond gebied en vormde een gevaar voor de bevolking. De plaats van de bom was al langer bekend, maar vanwege de Ramadan was de detonatie uitgesteld.

Het opruimen van de bom is een voorbeeld van zichtbare aanwezigheid van Nederlandse militairen in Uruzgan. Je gezicht laten zien en tastbare resultaten boeken zal uiteindelijk de loyaliteit van de plaatselijke bevolking winnen, is de gedachte van Defensie.

Deze werkwijze, ook wel Dutch approach genoemd, is er een die ook generaal Ton van Loon zal toepassen in heel het zuiden van Afghanistan. Sinds 1 november voert hij het commando over ongeveer tienduizend voornamelijk Britse, Canadese en Nederlandse militairen, verdeeld over de zes zuidelijke provincies van het land.

Canadese militairen plaatsten begin vorige week vraagtekens bij deze aanpak. Ze vragen zich af of de druk op de Talibaan onder Nederlands commando hoog genoeg blijft. „Als we niet het gevecht aangaan met de Talibaan, en het initiatief bij de Talibaan laten liggen, dan blijven ze de tactieken van vergelden en intimideren volhouden”, zei de Canadese majoor Steve Brown tegen de Canadese omroep CBC. De Nederlandse aanpak van opbouwen en contacten leggen met de bevolking lijkt haaks te staan op die van de de Canadezen, die het terugdringen van de Talibaan als prioriteit zien.

Of ‘harde’ aanpak die de Canadezen ambiëren, op korte termijn tot succes zal leiden, is nog maar de vraag, blijkt uit uitspraken van commandant David Richards van de NAVO-stabilisatiemacht ISAF in Afghanistan. „Als je aan mij vraagt of ons doel is om te winnen, dan zeg ik ‘dat het ons binnen zes maanden niet gaat lukken’”, zei Richards afgelopen woensdag in de Financial Times . Er zijn volgens de generaal te weinig NAVO-strijdkrachten om snelle resultaten te behalen. In heel Afghanistan zijn nu 31.000 NAVO-militairen gelegerd.

Door de versterkte aanwezigheid van Talibaanstrijders in Zuid-Afghanistan zal dit jaar de drugsoogst een recordhoogte bereiken, voorspelde een Amerikaanse ambtenaar in gesprek met een persbureau. In het zuiden beginnen Afghaanse papavertelers rond deze tijd hun zaailingen te planten. Vorig seizoen oogstten Afghaanse boeren naar schatting 6.100 ton opium. Naar verwachting zal de Afghaanse opiumproductie dit jaar de wereldwijde consumptie met 30 procent overstijgen. Opium is ook het enige exportproduct van Afghanistan.

De inkomsten van de Afghaanse opiumexport komen in handen van de Talibaan, die de opiumboeren onderdrukken, zeggen veiligheidsexperts. Dit betekent in feite dat een Amsterdamse heroïnedealer via een omweg de Talibaan van financiële middelen voorziet.

Voor de NAVO en ook voor het Nederlandse ministerie van Defensie is ‘opbouw’ nog steeds het toverwoord voor succes in Afghanistan. Minister Henk Kamp (Defensie, VVD) toonde zich tijdens een marinebijeenkomst afgelopen donderdag optimistisch. „De Talibaan zijn zeer terughoudend met het afbranden van scholen. Ze hebben de neiging in te zien dat zij daardoor de steun van de bevolking verliezen.” De politieke vertegenwoordiger van de NAVO in Afghanistan, Daan Everts, zei vorige week dat de EU meer moet doen om de opbouwwerkzaamheden te bespoedigen. Hij doelde daarbij vooral op de training van Afghaanse politieagenten.

Het trainen van politieagenten in het corrupte Afghanistan is lastig, zei kolonel Peter de Harder, die een opbouwteam leidde in de noordelijke provincie Baghlan. Marechaussee Pascal Smits die politiecursussen gaf, zei dat er maar weinig mensen van de werkvloer op de cursus zijn verschenen. „Het waren vooral hoge Afghaanse officieren die zich aanmeldden. Er is binnen de politie veel corruptie. Dat is niet gek als je bedenkt dat de Afghaanse politie al drie maanden niet is uitbetaald.”

Rectificatie / Gerectificeerd

Van het artikel ‘De Talibaan laten geen scholen afbranden’ (6 november, pagina 3) zijn kolommen verwisseld. De tweede kolom had op de plaats van de vijfde moeten staan, de derde, vierde en vijfde kolom waren als tweede, derde en vierde kolom bedoeld. Het artikel in correcte volgorde is leesbaar via www.nrc.nl/binnenland.