Verbrokkeling en verwarring is verrijking geschiedbeeld

Hans Goedkoops artikel `[...] Streef simpel naar kennis` (Opinie & Debat 28 oktober) kan niet verhullen dat Goedkoop, net als veel andere Nederlandse (mannelijke) historici, er over zijn vak nogal conservatieve ideeën op na houdt. Hij rept over allerlei `sociale groepen` die een eigen `identiteitsbevestigende variant van de geschiedenis scheppen` (Creolenslavernij, vrouwenonderdrukking); hij kan of wil de subjectiviteit van het overheersende geschiedbeeld (`die ooit zo enthousiast begonnen burgerliefde voor geschiedenis`) niet zien.

Anders gezegd: Goedkoop kan of wil zijn vak niet zien als een ontwikkelingsgang, een reis met de loop van de geschiedenis mee: de westerse over soevereinen die ooit hun macht moesten delen met de adel, die weer de macht moest laten aan de burgerij die op haar beurt het speelveld moest delen met het arbeidersvolk, vrouwen en allerlei minderheden - allemaal partijen die het verleden vanuit een ander perspectief gingen bezien; de wereldgeschiedenis over koloniale rijken die ooit het hele geschiedbeeld bepaalden, desondanks niet konden voorkomen dat koloniën onafhankelijk werden en hun eigen kijk op de geschiedenis gingen ontwikkelen, en uiteindelijk ongetwijfeld binnen die ex-koloniën weer minstens zoveel afzonderlijke groepen en dus standpunten.

,,De visies bieden tegen elkaar op, het beeld verbrokkelt en verpulvert”, slaakt Goedkoop zijn noodkreet. ,,Het verleden biedt ons heden geen houvast, het dreigt in tegendeel te worden meegesleurd in de verwarring van het heden en daar nog aan bij te dragen.” Zie daar hoe blanke mannen de macht over het geschiedbeeld dreigt te ontglippen. Waarschijnlijk zal op termijn de lobby voor een historische canon voor Nederland - die overigens plaatsvindt in hetzelfde tijdsgewricht waarin leerlingen op Nederlandse middelbare scholen voor hun eindexamen een vooroorlogs Nederlandcentrisch beeld van Nederlands-Indië wordt opgedrongen, een lobby die uiteraard in Goedkoops straatje past, niet veel meer blijken te zijn geweest dan een laatste stuiptrekking van een heers- en beheersmentaliteit, geenszins uniek voor witte, Nederlandse historici, eerder zo goed blootgelegd door mensen als Edward Said en Rana Kabbani.

Hoelang zal het evenwel nog duren dat iedereen in onze (westerse) multiculturele samenleving inziet dat de `verbrokkeling` en de `verwarring` waar Hans Goedkoop het over heeft, in feite een verrijking van het geschiedbeeld waren/zijn, een beeld dat misschien ooit zal kunnen uitmonden in een of andere vorm van wereldgeschiedenis - noem het een canon voor de wereld - het raadsel van de aankomst.