Met stof uit rode wijn eten muizen zich wel vol maar niet dood

Muizen die zich te buiten mogen gaan aan vet eten ontlopen een voortijdig levenseinde als aan hun voer de stof resveratrol is toegevoegd, een bestanddeel van rode wijn. Ze worden wel dik, maar zijn aanzienlijk gezonder dan muizen die vet voer zonder supplement krijgen.

De muizen die het wijn-supplement kregen, gingen drie tot vier maanden later dood dan vet etende soortgenoten – ze leefden even lang als muizen op een normaal dieet. Ook hadden de muizen ondanks hun ongezonde dieet nauwelijks last van diabetes type 2, hart- en vaatziekten en vetophoping in de lever (Nature, 2 november).

Resveratrol is een polyfenol (een complexe plantenstof) die voorkomt in rode druiven en wijn. De stof is in verband gebracht met de positieve gezondheidseffecten van matige hoeveelheden rode wijn. Resveratrol beschermde in eerder onderzoek diabetische muizen tegen aderverkalking en leverschade, en verlengde de levensduur van wormen, fruitvliegen en vissen enigszins.

De onderzoekers zetten drie groepen muizen van een jaar oud – middelbare muizenleeftijd – op een standaard dieet, een vetrijk dieet of een vetrijk dieet met resveratrol. Ruim een jaar later was 58 procent van de muizen die alleen een vetrijk dieet kregen dood, tegen 42 procent in beide andere groepen. Ook hadden de dieren die resveratrol kregen geen afwijkingen die met overgewicht samenhangen.

Vervolgens bestudeerden de onderzoekers genen, die betrokken zijn bij 153 processen die veranderen onder invloed van een overmaat aan calorieën. In de resveratrol-groep bleven deze veranderingen voor 144 van die processen uit. Of ook normaal etende muizen langer leven door resveratrol, of er anderszins baat bij hebben, is niet onderzocht.

Resveratrol is op internet te koop, maar in een redactioneel commentaar in Nature wordt gewaarschuwd voor het in grote hoeveelheden slikken van resveratrol als voedingssupplement. De muizen kregen vrij hoge concentraties toegediend: 22 gram per kilo lichaamsgewicht. Of deze hoge doseringen voor mensen veilig zijn is nooit aangetoond en al helemaal niet bij langdurig gebruik.

Hoe resveratrol werkt, is niet bekend. De onderzoekers hadden in gekweekte muizencellen al gezien dat het bepaalde enzymen, de sirtuïnen, sterk stimuleert. Die enzymen hebben een gunstig effect op stofwisselingsprocessen en de levensduur van cellen. Maar resveratrol gaat interacties aan met tal van andere eiwitten, zoals de signaalstof AMP-kinase.

Er staan meer vragen open. Werkt het ook bij lagere dosering? Heeft het bij mensen effect? Verschillende lopende onderzoeken moeten dat gaan ophelderen.

Huup Dassen