Marathon dankzij berenjager Barentsz

In hetzelfde weekeinde als de marathon van New York wordt de Berenloop op Terschelling gehouden. „We koesteren het kleinschalige.”

Wim Kok heeft Terschelling aan de marathon geholpen. Tijdens zijn premierschap maakte het Centrum Arbeidsverhoudingen Overheidspersoneel (CAOP) in de jaren negentig de overstap van een ambtelijke organisatie naar een zelfstandige stichting. Het CAOP begeleidt de cao-onderhandelingen bij de (semi) overheid en ondersteunt beroeps- en bezwaarcommissies.

Om te wennen aan de mores van het vrije marktmechanisme werd op Terschelling een driedaagse training gehouden. „Ideeën ontwikkelen, initiatief pakken, eigen verantwoordelijkheid nemen”, stonden daarbij centraal zegt organisatieadviseur Piet Noorderbos van de ‘Frisse Wind’. „Daar rolde het idee uit van een marathon.”

Het voorstel was één van de plannen die aan de burgemeester en de directeur van het VVV werden gepresenteerd. De reacties waren enthousiast en de stichting promotie Brandaris riep in de Leeuwarder Courant sportverenigingen op om een passende sportieve afsluiting te organiseren van het themajaar ‘400 jaar Willem Barentsz’. In 1997 was het vier eeuwen geleden dat Willem Barentsz was overleden. En Terschelling koestert de belangrijkste Nederlandse ontdekkingsreiziger, die in 1550 op het eiland werd geboren.

Willem Barentsz ging in de zestiende eeuw op zoek naar een zeeroute via de Noordpool. De zuidelijke route via Afrika was namelijk in handen van de Spanjaarden en de Portugezen. In 1594 ontdekte hij een ijsvrije zee. Twee jaar later voer hij opnieuw richting Noordpool, maar bleef steken tussen de ijsschotsen en moest op Nova Zembla overwinteren. De bemanning bouwde een huis van drijfhout, Het Behouden Huys. „Door het jagen op beren kon de bemanning overleven en daar komt de naam van de marathon vandaan”, legt organisator Jan Kooistra uit. De oprichter van sportvereniging Friesland las de oproep in de krant en was direct enthousiast.

Op 26 oktober 1997 werd de eerste Willem Barentsz Berenloop door SV Friesland georganiseerd. Van een opdracht voor ‘organisatieontwikkeling’ en ‘teambuilding’ groeide de marathon in tien jaar tijd uit tot één van de grootste atletiekevenementen van Noord-Nederland. Het aantal deelnemers is gestegen van 800 tot 3.300, waarvan ongeveer 600 de hele marathon lopen. „Dit is ook onze limiet”, zegt Kooistra. Wanneer er meer mensen zouden meedoen, ontstaan vervoersproblemen en een tekort aan plaatsen om te overnachten, omdat de meeste mensen er een lang weekend van maken. „Wij lokken ook geen Keniase lopers met hoge startgelden”, vertelt Kooistra. „We koesteren het kleinschalige, wat dat betreft zijn we de tegenpool van New York.”

Dit jaar hangt er boven de finish een groot videoscherm waarop de verrichtingen kunnen worden gevolgd van de marathon in New York, die zo’n vier uur later start en waar bijna 90.000 mensen meer meelopen. Het prijzengeld in New York bedraagt ruim 600.000 dollar, de winnaar op Terschelling krijgt een verzorgd weekend op het eiland aangeboden. Het parcoursrecord in New York is 2.07.43 tegen 2.28.50 uur op Terschelling. „Voor veel geld kun je een toptijd kopen”, legt Jan Kooistra uit. „Wij gaan voor de mooiste beker.”