Interim?

Interim-voorzitter Frits Schuitema is aan een publicitair offensiefje bezig. Je ziet hem in alle kranten en weekbladen. Hij heeft de smaak van het gloriëren te pakken, zij het met fatsoen. Het zou best eens kunnen dat de gepensioneerde Philips-topman minder interim is dan hijzelf voorspelde. Het gaat PSV voor de wind, ook in Europa. Dan is het leuk, voorzittertje te spelen. De verantwoordelijkheid lacht je toe. Je komt het niet zo vaak tegen in het voetbal.

Luttele jaren geleden was Schuitema nog de Brutus van PSV. Hij en Jan Timmer stuurden publiekelijk Harry van Raaij het bos in met zijn onverantwoorde risico’s. Ook Guus Hiddink kreeg een schop na. Dezelfde Hiddink die volgens Schuitema ‘in de pers toch een beetje is uitgegroeid tot Onze Lieve Heer’. De kwalificatie van de PSV-voorzitter is veelbetekenend. Hij zegt met zoveel woorden: Hiddink is verleden tijd.

Een half jaar geleden was er in Eindhoven niemand die zich aan zo’n heiligschennende uitspraak durfde te wagen. Hiddink had de zaligverklaring afgedwongen, en in het katholieke zuiden is dat zowat het hoogste. Was er nog wel leven na Guus? De meeste supporters dachten van niet. Ook de materiaalmannen op de Herdgang waren er niet gerust op. Over PSV kwamen de kwade dampen van een sterfhuis te hangen.

Magisch realisme is nu het handelsmerk van PSV geworden. Met aan de zijlijn: het dikkerdje Ronald Koeman, de zonnebank-afgeleide Tonny Bruins Slot, de agrariër Jan Wouters. Wel een triumviraat dat spectaculaire resultaten haalt. Wat heet, PSV zit reeds in de tweede ronde van de Champions League. Een absolute primeur. Dan ben je geen ploeg van gebak en erwtensoep meer.

Zelden heb ik een voetbalcoach zo ostentatief zien klaarkomen als Ronald Koeman na de wedstrijd PSV-Galatasaray. Alle vezels in zijn lichaam stonden in het teken van revanche. In de mondhoeken speelde het zonlicht van een oorlogsveteraan. Ronald Koeman: weggehoond bij Ajax, kotsmisselijk van de ‘kruiper’ Eric Gerets, geheel verstoken van romantiek en bellettrie, en dan toch die stunt met een voor Europese begrippen provinciale club. Hij dampte in heel zijn wezen, hij lachte vanuit een ongekende ruggengraat, hij consumeerde zijn eigen vet.

Koeman heeft rigoureus afgerekend met de huiselijke stijl van heimwee van PSV. Zoals Henk ten Cate bij Ajax en Louis van Gaal bij AZ dat ook hebben gedaan. Nooit hoor je nog de naam van Hiddink, Blind of Adriaanse vallen. Gescalpeerde trainers die er eigenlijk niet meer toe doen. Liefde in het voetbal is een kortstondig geheugen, aan de grens van dementie. Wie was Danny Blind dan? Ja, Jaap Stam, die kennen we wel. Jaap is van ons, van een orgie van lijflustigheid. Ook Jaap Stam is morgen van de vergetelheid, maar dat weten zijn fans nog niet.

De schreeuwlelijk Jan Timmer ten spijt heeft Frits Schuitema een bepaald soort classicisme in PSV gebracht. Ook dol op centen, maar hij laat het zich niet aanzien. Boekhouder zonder ziel, ja, maar hij weet de (bancaire) leegte een cachet te geven. De Fries, Schuitema, is wat Riemer van der Velde ook is: een gek met prikkeldraad om zich heen. Hij schuift, zwalkt en danst, maar altijd in het monogame belang van een grotere gemeenschap. Frits en Riemer: allicht houden ze meer van halfverzopen paarden dan van mensen. Ze zeggen het niet.

Edoch, in Europa zijn ze aanwezig. Desnoods met Bernard Tapie als alter ego. Om het simpel te houden: de heren willen bemind worden. Ik zie Frits Schuitema, de doodernstige coiffeur bij geboorte, nog wel opdraven in een carnavalstoet. Uiteraard voor PSV. Reikend naar de heupen van Ploegsma, vertederd door de gezangen van Corry en de Rekels, gebrevierd naar het onstuitbare geluk van de hemel. Frits is van de metafysica. Ronald Koeman is hooguit zijn butler. Tonny Bruins Slot is in het beste geval een zonnebankteken van leven. Frits kan leven met cultuurverschijnselen van club en achterban.

De biotoop van Schuitema ? Niemand kan hem raken in de ratatouille PSV. Hij is geheel van zichzelf. Ook dat is een breuk in de historie van voetballend Nederland. Noem mij een preses die niet, domweg, van het volk is. Ja, Jorien van den Herik, maar hij heeft wel geld.

Het allermooiste van Frits Schuitema is dat hij een joyeuze draai aan armoe en geldgebrek heeft gegeven. Ik wil wel graag in zijn conciërgewoning slapen.