Een Amerikaanse verkiezingsgids

De Democraten in de VS hebben geen duidelijke economische agenda. Toch kan de partij na een zege bij de Congresverkiezingen veel macht krijgen. Wat betekent dit voor beleggers?

Met minder dan een week te gaan tot de Amerikaanse Congresverkiezingen duiden de opiniepeilingen erop dat de Democraten een goede kans hebben om de controle over het Huis van Afgevaardigden in handen te krijgen en de greep van de Republikeinen op de Senaat te verzwakken. Uiteraard proberen beleggers in te schatten wat dit voor de markten zou betekenen. Dat is geen makkelijk te beantwoorden vraag. De partij heeft geen heldere economische agenda en zelfs als zij die wel had, zou het Congres zijn zin niet kunnen krijgen zonder de instemming van de president. Toch zijn er wel een paar algemene tendensen in het Democratische denken. Op basis daarvan volgt hier een korte gids.

De obligatiemarkt. Er was een tijd dat de Democraten stonden voor grotere overheidstekorten dan de Republikeinen, maar die tijd is allang voorbij. De Clinton-jaren hebben de partij een ‘compensatie-mentaliteit’ nagelaten: nieuwe uitgaven moeten worden gedekt door nieuwe belastingen of door bezuinigingen op andere programma’s. Dat klinkt als fiscale verantwoordelijkheid, hetgeen positief zou zijn voor de obligatiemarkt.

Irak. Een Democratische overwinning zal vrijwel zeker de terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Irak bespoedigen. De inzet van de strijdmacht daar kost de Amerikaanse belastingbetalers jaarlijks zo’n 100 miljard dollar, ofwel zo’n 40 procent van het begrotingstekort,

Wall Street. Aan de andere kant is Wall Street in de kern van de zaak nog steeds voornamelijk Republikeins, ook al vloeien zijn campagnebijdragen naar iedereen die een invloedrijke stem zou kunnen uitbrengen. Daarom zouden beleggers minder genegen kunnen zijn op de Democraten te vertrouwen voor het laag houden van de begroting. Ook kan Bush’ afkeer van hogere belastingen – en de steeds lobby-afhankelijker wordende beleidsbeslissingen in Washington – pogingen tegenhouden om de fiscale verantwoordelijkheid te vergroten.

De rente. In het algemeen zal de partijpolitiek waarschijnlijk niet zo’n grote rol spelen bij het vaststellen van de richting waarin de rente zich ontwikkelt. Andere factoren – met name de Amerikaanse conjunctuurcyclus en het vertrouwen van buitenlanders in de dollar – zullen overheersen. Over het geheel genomen positief.

De dollar. De grootste potentiële bedreigingen voor de dollar zijn van buitenlandse herkomst: minder bereidheid om het grote tekort op de Amerikaanse handelsbalans te financieren en om de dollar als reservevaluta te hanteren. Maar het Amerikaanse doen en laten kan een verschil maken. Een gezond begrotingsbeleid zou worden verwelkomd, maar protectionisme – een ander soort populisme dat aantrekkingskracht lijkt uit te oefenen op de Democraten –- kan tot irritaties leiden en het vertrouwen ondermijnen. Over het geheel genomen negatief.

De aandelenmarkt. Stemmingen zijn van belang voor aandelenbezitters, en een Republikeinse nederlaag zou hun humeur waarschijnlijk bederven. Om te beginnen zijn Amerikaanse beleggers meestal Republikein. Ook klinkt het verlies van de regeringspartij als een nationale motie van wantrouwen.

En de Democraten worden niet gezien als de partij van hoop en ambitie. Dan is er het populisme. De Democraten zijn dezer dagen niet bijzonder populistisch, maar zij hebben de reputatie stevig uit te kunnen varen tegen grote bedrijven en winsten. De Amerikaanse bedrijfswinsten zijn momenteel bijzonder hoog, als percentage van het bruto binnenlands product.

Erger nog, een onevenredig groot deel daarvan gaat naar de financiële markten – hoorde u daar niet ‘manipulatoren en speculanten’? Er is veel ruimte voor oproepen tot het invoeren van profijtbelasting. Negatief.

Specifieke sectoren. Washington heeft grote invloed op veel bedrijfstakken. Dat is de voornaamste reden dat lobbyen zo in zwang is. Een Democratische overwinning zal de politieke invloed van campagnebijdragen waarschijnlijk niet verminderen, laat staan uitwissen. Toch kan een Democratische overwinning in sommige bedrijfstakken een andere wind laten waaien. In de meeste gevallen zou het nieuws slecht zijn.

Leveranciers van militair materieel zouden schade kunnen ondervinden van een terugtrekking uit Irak en van grotere weerstand tegen dure wapenprogramma’s.

Een serieuze stap in de richting van een door één partij betaalde ziektekostenverzekering zou een politiek wonder zijn, maar beleggers in de gezondheidszorgsector zouden beducht zijn voor een Democratische overwinning bij de presidentsverkiezingen van 2008.

Farmaceutische concerns zijn populaire ‘slechteriken’ en prijsbeperkingen zouden het goed doen bij oudere kiezers.

De oliesector zou waarschijnlijk een speciaal doelwit zijn, als de prijzen tenminste hoog blijven, ondanks de irrationaliteit daarvan. Profijtbelasting op de winsten is door zowel Republikeinen als Democraten besproken.

Wal-Mart kan een speciaal doelwit vormen, aldus ISI Washington Research. Het is een bedrijf dat de vakbonden graag haten, maar de Democraten hebben weinig eigen favorieten.

Het milieu is een terrein waarop compromissen met de regering-Bush voor de hand liggen. Dat zou slecht zijn voor de producenten en consumenten van steenkool, maar goed voor de leveranciers van gas en alternatieve energie.

De autofabrikanten en andere ‘oude’ bedrijven met grote verplichtingen in de sfeer van de pensioenen en de gezondheidszorg, zullen wellicht blij zijn met een vakbondsvriendelijke meerderheid in de wetgevende macht, met ideeën over een hervorming van de gezondheidszorg.

Fannie Mae en Freddie Mac zouden het waarschijnlijk goed doen. De Democraten lijken minder geneigd de macht van deze semi-overheidsbedrijven te beteugelen.

Concurrenten van Wal-Mart die met de vakbonden samenwerken zouden het misschien makkelijker krijgen.

Financiële regulering. Beide partijen lijken een groot deel van hun financiële adviezen en medewerkers, om maar te zwijgen van hun campagnebijdragen, aan Wall Street te ontlenen. Daarom is het onwaarschijnlijk dat de Democraten zich furieus tegen de sector zullen keren.

Maar zij staan wellicht terughoudender tegenover een versoepeling van de eisen aan de boekhoudkundige rapportage uit de Sarbanes-Oxley-wet en zullen eerder hun steun geven aan pogingen om de hedge fund- en private equity-sectoren te reguleren. Dat zou een bescheiden negatief effect kunnen hebben op de winsten van de financiële sector. Over het geheel genomen negatief.

Edward Hadas

© Breaking Views. Vertaling Menno Grootveld.