Charisma

Heeft Wouter Bos charisma? Nou nee. Nou ja, een beetje meer dan Jan Peter Balkenende misschien, maar daar is alles dan ook mee gezegd. Vindt hij charisma belangrijk? Ja, welke moderne politicus niet? In M zegt Bos dat Clinton, naast Den Uyl, zijn grote voorbeeld is. Als die man een menigte aankeek, had iedereen in die menigte het gevoel dat Clinton hém persoonlijk op het oog had. Sommige politici kunnen dat, de indruk wekken dat ze oprecht in jou geïnteresseerd zijn. Het zit hem in de ogen. Michail Gorbatsjov was zo politiek leider. Die heb ik ook weleens in de ogen mogen kijken en dat had een hypnotiserende uitwerking. Maar Gorbatsjov vertegenwoordigde een wereldmacht, Clinton ook. Dat helpt wel. Macht electrificeert, en erotiseert. In Nederland heeft niemand zoveel macht. En dan worden die ogen al heel snel een beetje gewoontjes.

Er is nog een sleutelbegrip van de moderne politicus waar iedereen mee schermt: authenticiteit. Pim Fortuyn was authentiek, vinden sommigen.

Ze bedoelen dan dat hij geen blad voor de mond nam en altijd zei wat hij vond. Maar tegelijkertijd was hij heel gekunsteld, een beetje een pastiche op een relnicht. Ook Balkenende wordt authentiek gevonden. Hij heeft iets stijfs, harkerigs en oer-Zeeuws, iets ouderwets degelijks, het tegenovergestelde van een relnicht. Authenticiteit is niet het eerste waaraan je denkt bij politici als Bos en bijvoorbeeld Rutte. Ze hebben eerder iets bestudeerd studentikoos. Nee, André Rouvoet van de ChristenUnie, die is pas authentiek. Maar daar willen goddelozen liever niet op stemmen.

Wat hebben de mensen liever? Bos of Balkenende? Bos kijkt jaloers naar Clinton, maar benadrukt tegelijkertijd dat hij een 'doodnormale minister-president' wil worden Want dat is wat Nederland wil, denkt hij. Zeker, kapsones, daar houden we niet van. Maar iemand moet wel een verhaal hebben, zoals Tony Blair dat in zijn hoogtijdagen had. Want nu de partijprogramma's steeds meer op elkaar gaan lijken, worden ook de verkiezingen steeds meer een stem op een minister-president.