Zelf onze realiteit scheppen

Fotografen en kunstenaars kiezen in ‘Kiek’ hun favoriete foto. Deze week de kiek van beeldend kunstenaar Ine Lamers uit Rotterdam.

‘Je kunt dit beeld afpellen als een ui. Laag voor laag. Dat meisje achter die man trekt de meeste aandacht. Haar beweging is prachtig. Het lijkt wel alsof ze om haar eigen as draait. Toch valt zij niet onder de eerste laag. Dat is die man in ‘t midden: hij lijkt een beetje op een reus. Daarna komt het groepje jongens dat tegen de bar is geplakt. Dan pas het meisje. En tenslotte is de vierde laag dat groepje links, dat zich helemaal heeft afgezonderd.

„Deze foto maakt deel uit van de serie Homes for America, gemaakt door de Amerikaanse kunstenaar Dan Graham. Het is een kleurenfoto maar ik vind dat ook in zwart-wit de kracht van dit beeld overeind blijft staan: het toont ons het leven van de mens in de moderne wereld.

„In feite is de gebeurtenis die we hier zien nogal nietszeggend. Er wordt een wegrestaurant geopend. Het is een flard, een momentopname zoals er zoveel zijn in het dagelijks leven. Een lege ruimte wordt voor het eerst in gebruik genomen. Wat zegt dat over ons? Wij bouwen iets en gaan daar gebruik van maken. Daarin schuilt iets hoopvols, vind ik. Tegelijkertijd laat het ook zien dat we zelf onze realiteit scheppen en daarin geloven.

„Graham is in zijn werk altijd op zoek naar hetzelfde: hij wil de onderliggende structuren van het moderne leven zichtbaar maken. Dat doet hij door vooral aan randgebieden van steden het leven vast te leggen. Als je lang naar deze foto kijkt, zie je door al die lagen iets heen schemeren. Ik kan dat het beste omschrijven als ‘de menselijke conditie’. Graham laat zien wat wij van ons bestaan maken, zonder er een oordeel over te vellen. Dat vind ik knap. Hij staat nergens buiten. Ook bij deze foto voel je hem tussen de mensen staan. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de fotograaf Martin Parr maakt Graham geen persiflage van de consumerende mens. Hij probeert actuele geschiedenis te scheppen.”