Toespraken, sancties, troepen en  tv-beelden: doe iets

De impasse in Darfur duurt maar voort en de wereld trekt zich er niets van aan.

Terwijl grote westerse en Arabische landen tal van acties zouden kunnen ondernemen.

De gewapende mannen in dienst van het Soedanese regime die baby’s in het vuur gooien, vormen misschien niet eens het meest uitzonderlijke aspect van de crisis in Darfur. Het meest uitzonderlijke aspect is de manier waarop wij er met z’n allen tot nu toe op reageren; door onze ogen af te wenden en beleefd te mopperen.

Alleen al de afgelopen week heeft Soedan VN-gezant Jan Pronk het land uitgezet en een invasieleger aan de grens met buurland Tsjaad samengetrokken. Deze stappen onderstrepen zowel de brutaliteit van de Soedanese leiders als de lamlendigheid van de rest van de wereld.

De internationale gemeenschap heeft zich geconcentreerd op het sturen van VN-vredesbewaarders naar Darfur, maar Soedan weigert ze toe te laten. De impasse duurt voort en het bloedvergieten gaat verder – terwijl er heel wat is dat we kunnen doen.

Kofi Annan moet een nieuwe VN-gezant voor Soedan benoemen, iemand met buitengewoon veel aanzien. Tot de mogelijkheden behoren Bill Clinton, Jimmy Carter, Richard Holbrooke en Bernard Kouchner (grondlegger van Artsen Zonder Grenzen). Deze gezant moet een politieke overeenkomst zien te bereiken. De nadruk heeft steeds gelegen op het sturen van VN-vredestroepen naar Darfur, maar op de lange termijn kan uitsluitend een vredesakkoord de rust in Darfur doen wederkeren. In mei ging een vredesakkoord de mist in nadat slechts één rebellengroepering dat had ondertekend. Toch zijn nieuwe onderhandelingen mogelijk, want de verschillen zijn klein en overbrugbaar.

President Bush en de Europese leiders moeten invloed uitoefenen op vier landen in het bijzonder, om hen deelgenoot te maken van de oplossing: China, Saoedi-Arabië, Egypte en Libië. China speelt een schandelijke rol in de genocide in Darfur door Soedan de wapens te leveren waarmee kinderen worden gedood en door Soedan te beschermen in de VN-Veiligheidsraad. De drie Arabische landen moeten bij de oplossing worden betrokken om het Soedan onmogelijk te maken te beweren dat de plannen om Darfur te beschermen Amerikaanse of joodse complotten zijn om het land te ontwrichten. „Het is overduidelijk dat er een plan bestaat om de regio opnieuw in te delen”, zei de Soedanese president Omar Hassan al-Bashir een maand geleden, in reactie op de oproepen voor VN-vredesbewaarders in Darfur. „Iedere staat in de regio moet verzwakt en in stukken gescheurd worden om de Israëliërs te beschermen.” Arabische leiders moeten laten zien dat zij zich er iets van aantrekken als er islamitische kinderen worden gedood, zelfs als Israël daar niet verantwoordelijk voor is.

Om meer aandacht van Al Jazeera en andere Arabische zenders te krijgen, kan Kofi Annan een vliegtuig vol Arabische journalisten meenemen op een bezoek aan de vluchtelingenkampen in Darfur. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken zou hetzelfde kunnen doen.

De Verenigde Staten, Frankrijk en de Verenigde Naties moeten onmiddellijk vredestroepen sturen naar Tsjaad en de Centraal Afrikaanse Republiek om deze landen te steunen (de Verenigde Staten kunnen het transport, de inlichtingen en communicatie verzorgen, grondtroepen zouden te veel weerstand oproepen). Soedan heeft invasietroepen gelegerd aan de grenzen van beide landen, en die wankelen.

We hebben een noodplan nodig voor het geval een militaire interventie onvermijdelijk is. Er gaan geruchten dat de Soedanese janjaweed-militia’s de komende maanden een campagne zullen lanceren om systematisch een deel van de twee miljoen mensen uit te moorden die hun toevlucht hebben gezocht tot de kampen in Darfur. Als dat zou gebeuren, moeten er VN- en NAVO-troepen heen om die mensen te redden. Als Soedan op de hoogte is van zo’n noodplan, wordt het bloedvergieten onwaarschijnlijker.

De Amerikaanse en Franse luchtmacht moeten gezamenlijk een vliegverbod boven Darfur afdwingen vanuit de Franse luchtmachtbasis in Abéché, Tsjaad, zoals de president van dat land heeft voorgesteld.

Westerse landen moeten gerichte sancties afkondigen ter bevriezing van de internationale tegoeden van Soedanese leiders die volgens de VN betrokken zijn bij de genocide.

President Bush moet zijn kansel van stal halen voor een donderpreek. Hij kan Arabische en Afrikaanse leiders uitnodigen naar het Witte Huis te komen voor een top over Darfur. Hij kan de Chinese president Hu Jintao voorstellen samen een bezoek aan het gebied te brengen. Toen er minder dan 10.000 blanken in Kosovo waren vermoord, kwamen de VS tussenbeide om een genocide te voorkomen. Tot nu toe zijn honderdduizenden zwarten afgeslacht in Darfur, en de president heeft er niet eens een toespraak aan gewijd.

Als we nu geen stoutmoedige nieuwe initiatieven nemen, wanneer dan wel? Nadat heel Noord-Afrika in chaos is gestort en er 1,5 miljoen doden te betreuren zijn? Wanneer?

Nicholas Kristof is columnist. © The New York Times News Service. Vertaald door Menno Grootveld.