Nigeria waardeert zijn partner uit het oosten

Nigeria is een van de landen in Afrika waarmee China een steeds nauwere relatie heeft. China krikt het spoornetwerk op, betaalt goed geld voor oliedeals en levert desgevraagd wapens.

Tussen de miljoenenstad Lagos en Kano, Nigeria’s grootste commerciële stad in het noorden, ligt 1.126 kilometer spoor dat hoognodig vervangen moet worden. Nigeria en China sloten begin deze week in Abuja een contract ter waarde van 8,3 miljard dollar voor het aanleggen van een nieuwe spoorlijn. President Olusegun Obasanjo zei bij die gelegenheid dat dit nog maar het begin was van een moderniseringsprogramma van de Nigeriaanse transportsector. Circa 8.000 kilometer spoor wordt neergelegd in de komende twintig jaar, met hulp van China.

In mei verstrekte China al een lening van 1 miljard dollar opdat Nigeria zelf kan investeren in wagons en ander treinmaterieel.

De een na de andere Chinese leider heeft de afgelopen paar jaar een Afrikaanse tournee gemaakt – en in het kielzog ervan worden lucratieve deals gesloten. Nigeria is één van de landen in Afrika waarmee China een steeds nauwere relatie heeft. De bilaterale handel is de laatste jaren van 856 miljoen dollar (2000) gestegen naar 2 miljard (2004).

Hoezeer de Nigerianen hun partner waarderen bleek tijdens het bezoek van de Chinese president Hu Jintao die in april het parlement in Abuja mocht toespreken. Een zeldzame eer. Hu sprak van een „nieuw strategisch partnerschap” en kreeg een staande ovatie van de parlementariërs.

Het aanleggen van een transportnetwerk is maar een klein voorbeeld van de Nigeriaans-Chinese samenwerking. Olie, daar draait het om. En Nigeria heeft olie van hoge kwaliteit in de aanbieding. Als immer groeiende economie heeft China een schier onlesbare dorst naar olie. China haalt inmiddels een kwart van zijn olie uit Afrika. Behalve uit Nigeria ook uit Angola, Equatoriaal Guinee, Gabon, Tsjaad, Soedan en Algerije. Het Chinese staatsbedrijf CNOOC legde begin dit jaar 2,27 miljard dollar neer voor een aandeel van 45 procent in een Nigeriaans olieveld. Een paar maanden later verwierf China olierechten in vier andere velden, waaronder twee in de oliedelta.

Wat levert dit Nigeria op? Volgens de directeur van het Chinese bedrijf dat de spoorlijn naar Kano gaat bouwen, voorziet de bouw in werk voor 50.000 Nigerianen. Als voorwaarde voor het verkrijgen van de olierechten moest China beloven om te investeren, ongeveer 7 miljard dollar, in Nigeriaanse raffinaderijen, twee elektriciteitscentrales en landbouw. Ook toonde China zich bereid om wapens te leveren, te gebruiken tegen rebellen in de onrustige oliedelta.

Nigeria exporteert volgens het Chinese ministerie van Buitenlandse zaken katoen naar China, en is bovendien een groot leverancier van hout. Maar dat laatste is nogal schimmig; het zou gaan om illegaal gekapt hout uit West-Afrika dat via Nigeria naar China gaat.

Het zeer volkrijke land – naar schatting ruim 131 miljoen inwoners – is een dankbare afzetmarkt voor goedkope producten die China elders niet kwijt kan. In een aantal landen neemt de wrevel toe over China’s praktijken, bijvoorbeeld over die vloed aan plastic prullaria. In de Nigeriaanse oliedelta kondigden gewapende milities „geweld” aan in reactie op de oliedeals met China. „We willen controle over onze oliebronnen, geen Chinees management.”