‘Mooie pleinen zijn meestal leeg’

Waar winden stedelingen zich over op? In Zoetermeer ligt een plein dat als leeg wordt ervaren. Raadsleden eisen nu bloembakken.

Gezellig of niet, dat is de vraag bij het nieuwe Stadhuisplein in Zoetermeer. „Er is een plein van bijzondere allure gerealiseerd, goed bruikbaar voor alle doeleinden als een echt stadshart”, schrijft wethouder Patrick van Domburg (VVD) in een notitie.

Sommige raadsleden verafschuwen het plein. „We noemen het een mausoleum”, zegt Tweede-Kamerlid Hilbrand Nawijn, tevens leider van de naar hem genoemde raadsfractie in Zoetermeer. „Het is een kaal en ongezellig plein geworden. De herinrichting is een mislukking.” Ook de winkeliersvereniging ter plaatse denkt er zo over. Voorzitter Wim Blansjaar: „Het is net een graftombe.”

Veel Zoetermeerders maken zich bovendien zorgen over de vloer van leisteen die als een mozaïek op het plein is gelegd. „Die is aan het afbrokkelen”, zegt raadslid Nawijn. Wethouder Van Domburg erkent beschadigingen en schilfers, maar stelt dat schilfering niet ongebruikelijk is bij 250 miljoen jaar oud splijtingsgesteente uit China. „Afschilfering is een eindige zaak en de mate van afschilfering zal in de tijd afnemen.” Wel staat de kwaliteit van een deel van het gebruikte leisteen ter discussie. „Daarover zijn we in overleg met de leverancier”, zegt een woordvoerder.

De herinrichting van het plein was dit voorjaar het sluitstuk van een opknapbeurt van het totale stadshart die vijf jaar in beslag heeft genomen. Op het plein stonden een omvangrijk kunstwerk en een aantal fietsenstallingen. Die zijn verplaatst.

Er was aanvankelijk een gedurfd ontwerp voor het plein gemaakt door beeldend kunstenaar Jeroen Doorenweerd. Hij wilde een deel van het plein het aanzien van een vertrekhal op een station geven, door er overkapt zitmeubilair neer te zetten. Het ontwerp werd op het laatste moment door de gemeenteraad afgekeurd. Vervolgens ging het gemeentelijk ingenieursbureau ermee aan de slag.

„Het was een moeilijke opgave”, vertelt ontwerper Chantal Eijsackers. „Ten eerste is het plein eigenlijk een dak boven de spoorlijn. Je kunt er geen zware constructies op zetten. Bovendien wilden we zo min mogelijk obstakels, dit om evenementen te kunnen houden zoals een klein festival.” Dus werd gekozen voor verhoogde vloer, gevuld met piepschuim en bedekt met de leistenen platen. Chantal Eijsackers: „Het is een sober ontwerp, waarin de warme uitstraling van het leisteen zorgt voor de levendigheid. Het zijn bovendien ruwe, ongepolijste stenen, zodat het plein geen skaters trekt.”

Veel raadsleden willen het plein hoe dan ook aanpassen. „Zet er een paar bomen neer”, suggereert winkelier Wim Blansjaar. En als dat onmogelijk is, dan bloembakken en zitbankjes. De PvdA in Zoetermeer, voelt wel iets voor „kleine aanpassingen”, zegt fractievoorzitter Janssen. Ook de VVD is daar voorstander van. „Als je er loopt en er gebeurt niets, dan is het wel erg leeg”, zegt fractievoorzitter Boontjes.

Wethouder Van Domburg is van de gevoelens op de hoogte. „De belevingswaarde van het plein is een zeer persoonlijke ervaring. In algemene zin kan worden gesteld dat het plein door mensen als leeg wordt ervaren”. Om daar aan toe te voegen: „Mooie pleinen zijn overigens meestal leeg.”