Liever liefde dan God

Dimitri Verhulst: Mevrouw Verona daalt de heuvel af. Contact, 110 blz. € 14,90

Zonder liefde is nergens iets aan en zijn alle dingen, zelfs kunst en schoonheid, vergeefs. Dat is de teneur van Dimitri Verhulsts verstilde wintervertelling Mevrouw Verona daalt de heuvel af. Zelf zegt de auteur in interviews dat deze subliem gestileerde novelle over geluk gaat, maar dat is betrekkelijk. De herinnering aan geluksmomenten die de hoofdpersoon mevrouw Verona met haar overleden geliefde heeft gekend, geven slechts een schijn van warmte aan dit ijselijke sprookje over de zinloosheid van een bestaan zonder liefde.

Hierin verschilt de geschiedenis van het fictieve Waalse dorpje Oucwègne niet wezenlijk van Verhulsts eerdere romans Problemski Hotel, over een asielzoekerscentrum en De helaasheid der dingen. Mevrouw Verona en haar geliefde zijn ooit in Oucwègne komen wonen als asielzoekers. Wat zij – twee musici – zochten en vonden in Oucwègne was een huis waarin je kunt sterven en ongelukkig zijn. Verona’s man overlijdt als eerste. Hij hangt zich, nadat er kanker bij hem is geconstateerd, op in de tuin. Verona overleeft hem twintig jaar. Als zij het laatste houtblok in de haard heeft gegooid van de voorraad die haar geliefde heeft nagelaten, verlaat ze het huis om te sterven. Tijdens haar tocht herinnert ze zich de geluksmomenten met haar geliefde, herinneringen die haar gedurende de jaren dat ze alleen was in leven hebben gehouden. De liefde neemt de plaats in van God. Mevrouw Verona heeft haar leven ingericht als een religieuze eredienst voor haar overleden man. Hoe armzalig zijn daarbij vergeleken de levens van haar dorpsgenoten, die het zonder God of liefde moeten stellen. Op topdagen zitten er hooguit zes oude vrouwen in het kerkje van Oucwègne, de veertien jonge mannen van het dorp zoeken bij gebrek aan meisjes hun geluk in een bordeel in de stad.

Gedurende Verona’s afdaling passeren de inwoners van dit ten dode opgeschreven gehucht de revue. Dat levert weemoedig stemmende en tegelijk geestige anekdotes op over vergeefse levens. Levens zoals mevrouw Verona die toedicht aan de zwerfhond die zij ooit op een vliegveld moest achterlaten. Het beest ging verslagen van haar heen, ‘in alle eenzaamheid, hopend dat zijn bestemming zichzelf kenbaar zou maken’.

Verhulst begint en eindigt zijn fabelachtige novelle met hondentrouw, een eigenschap waarin mevrouw Verona haar bestemming vindt. Het verhaal van haar afdaling laat zich lezen als een troostrijk liefdeslied dat ook getuigt van een oneindige troosteloosheid.

Elsbeth Etty