De geest is uit de kluis

Met Unilever weet je het nooit.

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) heeft met Unilever-commissaris Wim Dik een schikking op hoofdlijnen bereikt over de slepende rechtszaak rondom de speciale aandelen van het voedings- en zeepconcern. Unilever lanceerde deze speciale aandelen in 1999. Het was een fiscaal handig oplossing voor Nederlandse particuliere beleggers bij de uitkering van een eenmalig extra dividend. Beleggers hoopten en verwachtten dat Unilever de aandelen na vijf jaar zou terugkopen. Dan hadden zij een belastingvrije koerswinst.

Maar het liep anders. Unilever ruilde de speciale aandelen voor gewone eigen aandelen. Dat mocht ook. Maar de koers van die aandelen was een stuk lager.

De gevolgen lieten zich raden. Woede onder beleggers, reputatieverlies voor Unilever, een rechtszaak en nu een schikking. Maar Unilever zaait nu opnieuw onzekerheid door het VEB-Dik-akkoord boven de onderhandelingstafel te laten zweven.

Zijn de bestuurders van het concern zo hardleers?

Begin 2003 benaderde ABN Amro Unilever om te kijken of voor de speciale aandelen een oplossing gevonden kon worden die recht deed aan de verwachtingen van beleggers (een boekwinst) en de prioriteiten van Unilever. Het concern wilde zijn financiële positie niet ‘ondermijnen’ door de speciale aandelen zelf te kopen. Het eigen vermogen van het concern zou dalen, de schulden zouden stijgen.

Het aanbod van ABN Amro bood een uitweg, ook voor de bank zelf. ABN Amro was de financieel adviseur van Unilever bij het opzetten en uitvoeren van de constructie met de speciale aandelen. De bank hield zelf ook presentaties voor beleggers. En de bank verwachtte toen kennelijk zelf ook dat Unilever de aandelen te zijner tijd zou kopen. ABN Amro was begin 2003 ook een moeilijk te negeren partij aan de kant van de beleggers. De bank bewaarde op dat moment in haar kluizen voor beleggers maar liefst 89,5 miljoen van de speciale aandelen Unilever, zo blijkt uit het rapport van drie deskundigen aan het Amsterdamse gerechtshof. Dat was ruim 42 procent van alle speciale Unilever-aandelen. De bank waarschuwde Unilever dat omzetting van speciale aandelen in gewone aandelen en het dienovereenkomstige verlies voor beleggers zou indruisen tegen „de geest van het speciale dividend”.

En zo ging het ook. De winnaars zijn nu, afgezien van de beleggers, de VEB, die weer een geslaagde actie afrondt, en de advocaten en adviseurs. Onderdeel van het VEB-Dik-akkoord is een vergoeding voor kosten en inspanningen aan beleggerszijde van 6,5 miljoen euro.

Menno Tamminga Menno Tamminga