Burgers: renteaftrek en ontslagrecht geen taboe

De hypotheekrenteaftrek mag worden beperkt en het ontslagrecht versoepeld. Langer werken per week om de AOW betaalbaar te houden is te verkiezen boven later met pensioen gaan. Dat vindt een meerderheid van de bevolking, voor wie deze onderwerpen niet zo taboebeladen zijn als voor politici.

Dit blijkt uit de resultaten van de webenquête ‘21minuten’, waaraan de afgelopen zes weken 170.000 mensen hebben deelgenomen. De resultaten zijn representatief voor de bevolking van zestien tot zeventig jaar. Het onderzoek is een initiatief van adviesbureau McKinsey en is uitgevoerd in samenwerking met NRC Handelsblad, AD, Planet Internet, MSN en reclamebureau FHV BBDO.

Ondanks het economisch herstel maakt bijna zeventig procent zich zorgen over de toekomstige welvaartsgroei. Zij vinden verdere sociaal-economische aanpassingen nodig, maar hebben er niet veel vertrouwen in dat politici de juiste maatregelen nemen. Zestien procent vindt dat politici met kennis van zaken over onderwerpen spreken, twintig procent dat ze handelen in het landsbelang. Ze vinden dat politici onvoldoende luisteren: zes procent vindt dat politici een goed contact hebben met de bevolking, elf procent vindt dat de overheid burgers voldoende betrekt bij beleidsvorming.

Hoewel partijen er geen campagne voor voeren, verwachten burgers dat de AOW-leeftijd wordt verhoogd. Dat wordt weinig gewaardeerd. Gemiddeld willen men nog altijd ruim voor her 65ste jaar stoppen met werken. Is er meer geld nodig om de AOW te betalen, dan wil men langer werken om zo meer premie te betalen.

Ook over de hypotheekrenteaftrek wordt geen campagne gevoerd. Toch verwacht meer dan tachtig procent dat die aftrek zal worden beperkt, is het niet in de komende kabinetsperiode, dan daarna. Zestig procent is het daarmee eens. Van de eigenhuisbezitters en van de VVD-stemmers is ook een meerderheid voor beperking van de hypotheekrenteaftrek.

Het onderzoek is deels een herhaling van anderhalf jaar geleden, toen 150.000 mensen meededen. Sindsdien zijn de zorgen over Nederland iets afgenomen. Maar het verschil tussen de samenleving die burgers wensen en de werkelijkheid is toegenomen, terwijl dat al groot was. Nederlanders willen een samenleving die meer op solidariteit en kwaliteit van leven is gebaseerd. Ze ervaren de huidige samenleving als individualistisch en gericht op materieel succes.

Het rapport is vandaag uitgereikt aan SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan en de voorzitters van FNV, Agnes Jongerius, en VNO-NCW, Bernard Wientjes. Zij prezen de bereidheid van de deelnemers om na te denken over de toekomst. „Ik beschouw dit onderzoek als een advies van het volk aan een toekomstig kabinet”, zei Rinnooy Kan. Maar ook de SER waagt zich niet aan politieke taboes waar de burger niet mee zit. Wientjes: „Wat betreft de hypotheekrenteaftrek: we hebben net SER-breed afgesproken om de komende vier jaar de handen thuis te houden.” Jongerius signaleerde de grote kloof tussen burgers en politiek. „Als ik politicus was, zou ik me zorgen maken.”

De grootste partijen zien in de resultaten echter een bevestiging van hun eigen plannen. „Ons programma sluit goed op dit onderzoek aan. Het bewijst dat we op de goede weg zijn”, zegt de CDA-woordvoerder. De PvdA concludeert: „Er blijkt veel draagvlak te zijn voor een Nederland waar wij graag als regeringspartij vorm aan zouden willen geven: solidair, sociaal en rechtvaardig.”

21minuten:pagina 3

Morgen: besteedt het Zaterdags Bijvoegsel ook aandacht aan ‘21minuten’