Osvaldo Golijov

Ainadamar, ‘fontein van tranen’, is de plek, even buiten Granada, waar in 1936 de Spaanse dichter en toneelschrijver Federico García Lorca werd geëxecuteerd door fascistische milities. Osvaldo Golijov (1960) vernoemde daarnaar zijn eerste opera, over García Lorca’s leven en dood, verbeeld in drie flashbacks van de hoofdpersoon, dramaturge Margarita Xirgu, die ook in het echt nauw met hem samenwerkte.

De Amerikaan Golijov (in Argentinië geboren uit Oost-Europese ouders) opereert graag op de soms kitschige grens van klassiek en wereldmuziek: zoals Iberische ‘volksliedjes’-cyclus Ayre (2004) of het hypersentimentele The Dreams and Prayers of Isaac the Blind (1994) voor klezmerklarinet en strijkkwartet.

De Spaanse setting van Ainadamart biedt opzwepende flamencoritmes. De fascist die García Lorca omlegt, wordt zelfs vertolkt door een echte ‘cante jondo’-zanger. De hoofdrol is, net als Ayre, geschreven voor sopraan Dawn Upshaw. Waar ze mooi mag zingen gaat dat meer dan uitstekend, maar waar ze ook moet acteren wat minder. Een huil-aria wordt een plat cliché; haar sterfscène klinkt als puffen op een fitness-apparaat.

Golijovs muziek – soms pure flamenco, soms Cubaans, dan weer westers klassiek – is vaak meesterlijk, maar soms té suikerspinnig. Wie zich daar overheen zet of er van houdt, hoort fantastische, hoogst ontroerende opera.

Jochem Valkenburg

Osvaldo Golijov. Ainadamar. DG 4776165.