Flamingo heeft een zweltong in de bek

Door onze redactie wetenschap

Flamingo’s hebben een zwellichaam in hun tong dat lijkt op dat in de penis van zoogdieren. Geheel onverwachts trof de Amerikaanse anatoom Lawrence Witmer van Ohio University deze gepaarde structuur aan tijdens onderzoek aan de bloedvaten in de kop van een dode dierentuinvogel (toevallig een mannetje). Witmer en zijn team publiceren hun resultaten in een lijvig artikel in het oktobernummer van het vakblad The Anatomical Record.

Rode flamingo’s (Phoenicopterus ruber) eten met hun kop ondersteboven. Ze steken hun snavel in ondiep water en filteren er algen, kleine kreeftjes en visjes uit door met hun tong het water uit hun bek te persen. De tong gebruiken ze daarbij als een soort zuigerpomp die met vijf tot twintig slagen per minuut water in- en uitpompt. De grote, dikke en zeer gevoelige tong van de vogels selecteert daarbij razendsnel de gewenste en ongewenste deeltjes in het water. Met een voor vogels typische gooi- en vangbeweging (schrokken) wordt het opgespaarde voedsel vervolgens ingeslikt.

Volgens Witmer en zijn medewerkers is het heel waarschijnlijk dat de zwellichamen een rol spelen bij de gespecialiseerde voedselinname van de flamingo’s. Zwellichamen zijn gespierde holtes waarin het bloed kan worden opgesloten. Zo ontstaat een stijve structuur. Het zou de tong een flexibele stijfheid geven die de pompende werking ten goed komt. Maar of dit werkelijk de functie is, moet nog in levende flamingo's worden aangetoond. Er is een kleine kans dat de structuur een ander nut heeft, bijvoorbeeld als een tweede zoutuitscheidingsorgaan of als warmtewisselaar.

Ter vergelijking bestudeerden de onderzoekers de bloedvatanatomie in een struisvogel, een eend, een alligator en een leguaan. Ook sloegen zij er tientallen andere bloedvatstelsels van vogels op na in de wetenschappelijke literatuur. Maar zwellichamen in de tong lijken een unieke anatomische eigenschap van flamingo’s.