Finnen willen arbeidstijden in EU regelen

De Finnen willen een uiterste poging wagen om volgende week een einde te maken aan de al jaren slepende controverse over de Europese regeling van maximale arbeidstijden.

Finland organiseert daarom als tijdelijke voorzitter van de Europese Unie op 7 november een buitengewone bijeenkomst van de ministers van Sociale Zaken van de lidstaten.

Aanpassing van de richtlijn werd noodzakelijk door een uitspraak van het Europese Hof in 2003. Het hof bepaalde dat wachtdiensten van bijvoorbeeld artsen en brandweermannen meetellen als werk voor het bepalen van de maximale arbeidstijd. Als de lidstaten die uitspraak zouden toepassen, en artsen bovendien ook voor die diensten volledig betaald zouden worden, zou dat financieel grote gevolgen hebben. Daarom is in de nieuwe richtlijn voorgesteld dat wachtdiensten wel tellen als werk, maar dat afspraken kunnen worden gemaakt over vermindering van de betaling.

Het struikelblok voor de al in 2004 voorgestelde wijziging is de bepaling dat werknemers maximaal 48 uur per week mogen werken. Dat gemiddelde wordt niet per week berekend, maar over een periode van zes maanden. In sectoren met meer behoefte aan flexibiliteit kan die periode verlengd worden tot twaalf maanden. Daar moeten werkgevers en werknemers wel collectieve afspraken over maken.

Lidstaten als Groot-Brittannië maken nu gebruik van een opt-out die inhoud dat het maximum van 48 uur niet geldt, als de werknemer daarmee instemt. Omdat het land geen sterke traditie van collectieve afspraken heeft en verlenging van de referentieperiode naar twaalf maanden dus onrealistisch is, wil Groot-Brittannië de opt-out behouden, net als de tien nieuwe lidstaten. De Europese Commissie wil van de opt-out af.

Nederland heeft zijn arbeidstijdenwet vorig jaar al aangepast, maar een nieuwe richtlijn is noodzakelijk om volledig aan de uitspraak van het Europese Hof te kunnen voldoen. Het Finse compromis staat wel een opt-out toe, maar met een maximale werkweek van 60 uur over een periode van drie maanden.