Europapartij uit op incidenten

Europese burgers zijn via het web op zoek naar een ander en beter EU-bestuur. Met Newropeans willen ze in het Europees Parlement komen. „Burgers worden niet serieus genomen.”

Europarlementariërs opgepast! „We gaan incidenten veroorzaken. We willen niet het Europees Parlement in om met de regels van het EP te werken”, zegt Franck Biancheri. „Je kunt het systeem niet veranderen zonder de regels te doorbreken.”

2009 en de verkiezingen voor het Europees Parlement zijn nog ver weg, maar Newropeans lost, met zijn Franse voorzitter Biancheri aan de trekker, al schoten voor de boeg. Nog zo’n salvo: „De zittende EP’ers zijn allemaal tweederangs politici zonder steun van hun partij; niet echt gevaarlijke tegenstanders”.

Wie is die non-conformistische spraakwaterval Biancheri en waarom zit hij op deze zomerse herfstmiddag omringd door een tiental studenten in een verder lege theaterzaal van de Universiteit Tilburg? En wat is of zijn Newropeans, de zelfbenoemde „eerste trans-Europese politieke beweging” die vijftien tot twintig jaar wil bestaan?

Europa houdt Biancheri (45) sinds zijn studententijd al bezig. Toen stond de Fransman mede aan de wieg van het succesvolle („1,5 miljoen deelnemers”) Europese studiebeurzenprogramma Erasmus. Nu leidt hij een denktank voor Europese aangelegenheden.

Maar vóór alles is er zijn geesteskind Newropeans, dat vorig jaar werd opgericht om de EU van „frisse ideeën en noodzakelijke veranderingen” te voorzien. En dan niet door traditionele politici, maar door mondige burgers.

Daartoe moet er worden gedebatteerd, online en live. De discussiebijeenkomst in Tilburg was er één van de honderd die Newropeans dit jaar in een ‘Democracy Marathon’ in verschillende Europese landen houden. Vier daarvan waren in Nederland. Volgend jaar wil Newropeans vijfhonderd van dergelijke bijeenkomsten organiseren.

Daarnaast voert de beweging op een alleen voor leden toegankelijk deel van haar website een continu debat in vijf EU-talen dat ook het uiteindelijke verkiezingsprogramma voor 2009 moet opleveren. Centraal staat de vraag hoe de Europese Unie beter kan worden bestuurd.

Want dat de EU in een crisis verkeert, staat volgens Biancheri buiten kijf:

de Europese Grondwet „is door de burgers om zeep geholpen”;

het Stabiliteitspact voor de euro „is verkruimeld”;

de Lissabon-agenda „is EU-blabla, omdat geen lidstaat er iets van implementeert”;

de toetreding van Turkije „is iets waarvan iedereen weet dat het niet zal gebeuren”.

Newropeans zoekt vooral aanhangers onder jonge, geëngageerde Europeanen. Zoals de 37-jarige Arno Uijlenhoet, controller bij de provincie Utrecht. „Na de nee-stem bij het referendum over de Grondwet vond ik het tijd om als burger deel te gaan nemen aan de discussie.” Europese burgers worden volgens Uijlenhoet „niet serieus genomen” en daardoor „hebben mensen het gevoel niet betrokken te zijn bij Europa”.

Inmiddels is Uijlenhoet actief in de Nederlandse afdeling van Newropeans. De bedoeling is dat er in 2009 in alle 27 lidstaten van de EU dezelfde lijst met kandidaten namens Newropeans zal zijn. De trans-Europese beweging mikt op 5 tot 10 procent van de stemmen, 45 tot 75 zetels in het Europarlement.

Maar hoogleraar Europees recht Tom IJsbouts van de Universiteit van Amsterdam heeft niet veel op met het initiatief van Newropeans, dat hij een zelfs een „onnozel idee” noemt. „Dit soort transnationale partijen heb je nergens. Wie wil nou een partij die alleen over Europa praat?”

Bij de traditionele partijen zie je bovendien al een Europa-brede tendens, meent IJsbouts. „Kijk naar wat er met de Dienstenrichtlijn (voor grensoverschrijdend aanbieden van diensten in de EU) is gebeurd. Een idee van de liberalen waar in het Europarlement eendrachtig door socialisten en conservatieven de angel werd uitgehaald.”

Website: www.newropeans.org of .eu