Droevig verleden op festival

Cinéma Arabe toont films over de Arabische wereld.

Veel producties op het festival gaan expliciet over het verleden.

‘Het verleden is droevig, het heden is tragisch en een toekomst hebben we niet’. Aan het slot van Kilomètre Zéro citeert een jonge, naar Parijs gevluchte Koerdische vrouw haar vader. Hij sprak over Koerdistan, maar zijn woorden gelden eigenlijk voor het hele Arabische gebied. Een aantal van de op de tweede editie van het Cinéma Arabe vertoonde producties gaat expliciet over het verleden. Zoals het door de Arabische zender Al-Jazeera geproduceerde Take Me (Ghaeir Khodoni), over een groepje Marokkaanse mannen dat midden jaren zeventig opeens ‘ontvoerd’ (een eufemisme voor het lot van veel politieke gevangenen) werd, in de gevangenis werd gegooid en gemarteld. Waarom ze precies veertien jaar werden opgesloten, weten ze zelf niet. Toenmalig Koning Hassan II zien we op archiefbeelden ontkennen dat er politieke gevangenissen bestonden in Marokko. Take Me neemt vier mannen mee terug naar een van die gevangenissen, waar het ze te kwaad wordt. Eentje werd anderhalf jaar alleen opgesloten. Uit arren moede tekende hij met een zelfgemaakte kwast – met zijn eigen dagelijkse kopje koffie als inkt – figuren op de grond waartegen hij sprak. De maker van Take Me put hoop uit het feit dat de huidige Marokkaanse regering toestemming gaf de film te maken. Een minder open bewind zou dit niet gedaan hebben. Een ander teken van die openheid wordt betwist in I Have Something to Tell You. Hierin worden de effecten van de door de zoon van Hassan II, koning Mohammed VI, ingevoerde, nieuwe familiecode betwist. Met die nieuwe code kregen vrouwen meer rechten, zoals het recht op echtscheiding. Maakster Dalila Ennadre reist door Marokko om te onderzoeken wat er van de code terecht is gekomen. Veel vrouwen blijken niet eens te weten dát ze nieuwe rechten hebben. Vrouwen doen nog vrijwel altijd het (zware) werk, maar zijn afhankelijk van de sikkeneurigheden van hun man, die ze zo op straat kunnen gooien. Met een wet verander je nog geen mentaliteit, dat duurt waarschijnlijk enkele generaties.

In de Chileense film La última luna. wordt teruggekeken op 1914, toen de Turken nog heersten in Palestina. De film laat het opkomende zionisme zien dat in die tijd ontstaat, nadat de Britten (onder wie ‘Lawrence of Arabia’) de Turken hebben verjaagd, en tekent het effect hiervan op de toch al precaire vriendschap tussen een Palestijn en Israëliër. Het huis dat zij samen, o zo symbolisch, gebouwd hebben, verdwijnt langzaam achter prikkeldraad. Het begin van de muur tussen Palestina en Israël is daar. Is er een toekomst?

Cinéma Arabe

1 t/m 15 nov. In: 7 theaters.

www.cinemaarabe.nl of 32794 naar 7585.