Buhrmann lijdt onder beladen historie

Handelshuis Buhrmann zag zijn koers gisteren flink zakken na tegenvallende cijfers uit de Verenigde Staten. Amerika, maar ook de factor-Koffrie, maakt beleggers nerveus.

En daar ging de koers weer. Voor de tweede maal dit jaar dook het aandeel van Buhrmann, een van de grootste kantoorartikelengroothandels ter wereld, gisteren 10 procent omlaag. Herstel bleef vanmorgen uit. Aanleiding van de daling was, opnieuw, de publicatie van tegenvallende cijfers over de activiteiten in de VS. Met ruim de helft van de in totaal 1,5 miljard euro kwartaalomzet is Noord-Amerika Buhrmanns belangrijkste afzetmarkt.

Welbeschouwd waren die Amerikaanse prestaties helemaal niet zo slecht: de omzet van Buhrmann groeide er in het afgelopen kwartaal met 5 procent, onder meer dankzij de dalende werkloosheid en het groeiend aantal werknemers dat op kantoor werkt. En hoe meer witte boorden, hoe meer kantoorartikelen er nodig zijn, zoals bureaustoelen, paperclips, computers, papier en koffie.

Probleem voor Buhrmann is dat de concurrentie, zoals de winkelketens Office Depot en Staples, het aanmerkelijk beter doen. En dat maakt de markt nerveus. Han Mesters, analist bij Theodoor Gilissen, spreekt van „een beetje een overreactie. Maar als analisten zich toch al zorgen maken over de macro-economische cijfers van de VS en Buhrmann voor de helft afhankelijk is van de Amerikaanse markt, dan kan zoiets gebeuren”. Min of meer hetzelfde overkwam deze week technisch handelshuis Hagemeyer, dat eveneens een omzetgroei van 5 procent meldde in de VS en de koers zag dalen met 8 procent. Hagemeyer, onder meer leverancier van bouwmaterialen, is voor een kwart van de omzet afhankelijk van Noord-Amerika. Beleggers reageerden op de teruglopende bedrijvigheid in de Amerikaanse woningbouw en de slappe vooruitzichten in die sector.

De oorzaak van de koersdaling van Buhrmann is complexer. Het verschil tussen Buhrmann en zijn Amerikaanse concurrenten is dat het Nederlandse bedrijf geen winkels heeft in de VS, maar rechtstreeks aan zijn veelal grote klanten levert. Die nemen grote hoeveelheden af en bedingen korting, wat de marges drukt. Reden voor Buhrmann op zoek te gaan naar meer klanten in het midden- en kleinbedrijf.

Maar zelfs als het Buhrmann, dat 18.000 werknemers heeft, lukt om meer grip te krijgen op de Amerikaanse markt, dan blijven kantoorartikelen een gevoelige branche. Als het economisch tij tegenzit, bezuinigen bedrijven als eerste op meubilair en computers.

En dan is er nog de factor-Frans Koffrie die niet altijd meehelpt om de koers stabiel te houden. De bestuursvoorzitter zit er al sinds 1998 en onder zijn bewind heeft de kantoorgroothandel veel meegemaakt. Koffrie heeft goede dingen gedaan, onderstrepen marktkenners: hij heeft de schulden aangepakt, de handelspoot van Samas en de Noorse branchegenoot Andvord overgenomen, de kapitaalintensieve papierhandel afgestoten en de zaken in Noord-Amerika gereorganiseerd.

Daartegenover staan enkele uitglijders, zoals de vele overnames van eind jaren negentig, die enkele jaren later alweer stevig gesaneerd moesten worden en de aandelenemissie in 2001, die prompt werd gevolgd door een winstwaarschuwing. In enkele maanden tijd kelderde de koers toen van 30 naar 5 euro. „Koffrie is gevangene van een sentiment, ook als hij goed bezig is”, zegt Han Mesters van Theodoor Gilissen. „Aan de koersval van gisteren kan hij weinig doen. Maar Buhrmann heeft inmiddels toch een beladen geschiedenis.”

Feit is dat het Koffrie na acht jaar nog niet is gelukt om van Buhrmann een stabiel geheel te maken. De koers staat zo’n 10 euro lager dan bij zijn aantreden. En dat op een moment dat de markt voor kantoorartikelen op zijn hoogtepunt is. De vraag is of het Koffrie na zoveel jaren nog zal lukken om de markt gerust te stellen.