Bommen bouwen net zo makkelijk als cake bakken

His Big White Self.

Regie: Nick Broomfield. In: de Cinemanet Europe-theaters. Voor meer informatie: www.cinemaneteurope.com.

Er zijn niet heel erg veel documentairemakers die jaar in jaar uit met hun onderwerp bezig blijven. Michael Apted heeft zijn 7 Up-serie natuurlijk; inmiddels zijn zijn hoofdpersonen al voor de zevende keer gefilmd. En eenmansfilmleger Nick Broomfield heeft er ook een voorliefde voor om een soort documentaire-sequels te maken. Hij deed het met zijn films over seriemoordenares Aileen Wuornos (in 1992 en 2003) en eerder al met zijn maar liefst 22 jaar door de politie van Lancashire verboden eersteling Juvenile Liaison (uit 1975, in 1990 gevolgd door een vervolgdeel) over jeugdige delinquenten in die Engelse provincie. Het is niet moeilijk voor te stellen dat de hoofdpersoon van zijn meest recente docu ook liever had gezien dat die er niet kwam. Al nadat Broomfield in 1991 The Leader, His Driver and the Driver's Wife maakte over de Zuid-Afrikaanse Eugène Terre’Blanche, voorman van de rechtsradicale paramilitaire Afrikaner Weerstandsbeweging, ontving hij doodsbedreigingen aan zijn Londense adres. Een beetje filmmaker zou het zekere voor het onzekere nemen. Zo niet de immer met zijn enorme boommicrofoon gewapende Broomfield, die na vijftien jaar moed verzamelen besloot om eens bij Terre’Blanches chauffeur JP te gaan informeren hoe dat nou echt zat met die bom die hij in zijn appartement zou vinden. Hoewel de fysiek bepaald indrukwekkende JP nonchalant zegt dat bommen niet zijn ding zijn, legt hij daarna terloops uit dat bommen bouwen net zo makkelijk is als het bakken van een cake.

Nick Broomfield is de grote wegbereider geweest voor documentairemakers als Michael Moore (Fahrenheit 911) en Morgan Spurlock (Super Size Me) en het is wel weer eens prettig om te zien waar zij de mosterd halen. His Big White Self is een prikkelende collage van oud en nieuw filmmateriaal, guerrilla-interviews en alle suggestieve montagetrucjes uit het boekje.

Ondertussen is er sinds de nadagen van Apartheid een hoop veranderd in Zuid-Afrika. Maar vooral ook een heleboel niet. In een land waar zwart-witdenken altijd heel letterlijk werd genomen komt Broomfields Spielerei met het feit dat Terre’Blanche nog steeds een erg blanco geest heeft, extra hard aan. Hij zoemt om de man heen als een mug, waardoor diens slagen des te dodelijker worden.

Dana Linssen