Wennen of dromen van een leren bal

De profbasketballers in de NBA begonnen het seizoen gisteren met een nieuwe bal.

De reacties zijn verdeeld. „We zullen er wel aan gewend raken.”

Van vier naar twee vlakken, van leer naar microfiber, maar nog steeds met een oranje kleur. Basketballers in de Noord-Amerikaanse profcompetitie (NBA) spelen vanaf gisteren voor het eerst in 35 jaar met een nieuwe bal. Spelers spraken voor de opening van het seizoen al hun voor- of afkeur uit. „Bepalen witte boorden hoe de bal beter wordt terwijl ze zelf niet spelen? Dat is achteruitgang”, zei Jerry Stackhouse van Dallas Mavericks.

In 1894, drie jaar nadat hij zijn studenten met twee perzikmanden en een voetbal de door hem bedachte zaalsport Basket Ball liet spelen, gaf de Amerikaanse gymnastiekleraar James Naismith de firma A.G. Spalding & Bros. opdracht de eerste basketbal te ontwikkelen. In 1937 haalde het ballenmerk de veters van het speeltuig. Sinds 1970 bestond de bal uit acht in plaats van vier vlakken. In 1983 koos de NBA de nieuwste versie van Spalding, met het korrelige leren oppervlak, tot de officiële speelbal.

Na een grijsoranje bal met microfiber buitenlaag voor de vrouwencompetitie WNBA (1998) en een bal met ingebouwde pomp voor de opleidingscompetitie (2001) presenteerde Spalding op 28 juni een volledig nieuw ontwerp voor het aanstaande NBA-seizoen. „De beste basketballers ter wereld zullen met de beste basketbal ter wereld gaan spelen”, zei NBA-baas David Stern over het speeltuig waarvoor fans bijna honderd dollar moeten betalen.

De bal bestaat uit twee in elkaar gevouwen kruisvormige helften. Het nieuwe kunststofmateriaal zou zorgen voor een betere grip, meer controle en een gelijkmatigere stuit dan bij de traditionele leren bal, die gedurende een wedstrijd aan grip verloor. Door het materiaal zou elke bal in elke wedstrijd nu identiek zijn. Een hele verbetering, want leren ballen pasten zich aan de sterk verschillende NBA-vloeren aan.

De eerste reacties van de basketballers waren positief. „Fantastisch om overal met dezelfde bal te spelen. Ik kan hier meer trucs mee doen”, zei Dwyane Wade, de meest waardevolle speler van de afgelopen best-of-seven-serie om de NBA-titel, waarin Miami Heat won van Dallas Mavericks. Maar na de eerste oefenduels kwam de kritiek op gang. ,,Een speelgoedbal’’, oordeelde sterspeler Shaquille O’Neal van Heat. En Mavericks-speler Dirk Nowitzki: „Hij voelt slecht in het begin, maar we zullen er langzaamaan wel aan gewend raken.”

Mark Cuban, de vermogende eigenaar van Dallas Mavericks, liet de oude en de nieuwe bal vergelijken. Hoewel wetenschappers van de faculteit natuurkunde van de universiteit van Texas de kunststof bal beter beoordelen, komt de leren bal volgens sommige criteria beter uit de test.

Zo is het reliëf van de logo’s op het nieuwe speeltuig dieper dan op de oude bal, waardoor een ‘zenuwachtig’ effect zou ontstaan en de bal dertig procent vaker onregelmatig stuit. De grip op de nieuwe bal, twee keer zo goed als op de oude, wordt sterk gereduceerd bij contact met vocht, zoals transpiratie. Dat zou betekenen dat wedstrijden in een cruciale fase beïnvloed kunnen worden door de bal. „Stel je O’Neal voor, die de bal niet meer op zijn typerende wijze van zich af kan houden doordat hij glad is”, zei faculteitvoorzitter James Horwitz in Star-Telegram. „Of Nowitzki, die naar de basket springt terwijl de bal gewoon uit zijn hand valt.”

Amerikaanse media meldden nog voor het begin van het seizoen dat Stern zijn besluit tot een nieuwe bal, gelet op het verzet, heroverweegt. Maar een terugkeer van de oude bal lijkt voorlopig uitgesloten, tot spijt van Anthony Johnson van Mavericks. „Ik snak naar de oude bal. In mijn dromen spelen we straks weer met een echte, leren bal.”

Bekijk voor basketbalnieuws: www.nba.com