Toch nog een keer proberen om die hoge fis te halen

Het Nederlands Studenten Orkest bestaat 55 jaar en houdt audities voor lustrumconcerten met Mahler, Prokofjev en Padding. De studenten zijn trillende amateurs, die soms onvoorstelbaar presteren.

Willemijn Huijgen is knalrood. Ze haalt het riet van haar hobo uit haar mond. „Mag ik het nog een keer proberen?” vraagt ze. Het mag. Ze steekt het riet van haar hobo weer in haar mond, begint weer te spelen, en ja, nu haalt ze de hoge fis wel.

Gisteren waren in Leiden de eerste audities voor het Nederlands Studenten Orkest. Tot en met zaterdag worden nog vier studentensteden aangedaan. In totaal zullen zo’n honderd jonge, studerende musici worden geselecteerd om in februari elf concerten te spelen in Nederland, in grote zalen als het Amsterdamse Concertgebouw en de Rotterdamse Doelen.

Het NSO wordt dit jaar voor de vijfenvijftigste keer samengesteld. Studenten, die vaak de rest van het jaar in het studentenorkest van de stad waar ze studeren spelen, onderbreken in de winter hun studie een maand lang voor het projectorkest. Tien dagen lang wordt er eerst fulltime gerepeteerd. Daarna volgen de concerten en een korte buitenlandse tournee. In 2002 speelde het NSO in de New Yorkse Carnegie Hall.

Jurjen Hempel dirigeert het studentenorkest dit jaar voor de derde keer. De rest van het jaar staat hij voornamelijk voor professionele orkesten. Waarom werkt hij met het NSO? „De orkestleden zijn mensen die in twee opzichten heel begaafd zijn, in de muziek, maar ook nog in hun eigen studie. Er hangt een heel goede sfeer. Het zijn amateurs, maar je kunt onvoorstelbare dingen bereiken. Dit komt vooral doordat je zo veel repetitietijd hebt, dat is bij een professioneel orkest nooit zo.”

Hempel zit tijdens de audities achter een klein tafeltje met de jonge voorzitster en ook jonge orkestchef. Net als bij andere studentenorkesten is bij het NSO ook de organisatie in handen van studenten. Zes studenten leggen een jaar lang hun studie neer om het bestuur te vormen.

Voor de beschikbare 97 plekken hebben zich 130 kandidaten aangemeld. „Het moeten er meer worden. Ik wil wel wat te kiezen hebben”, zegt Hempel. „Ik heb eens een hele dag altviolen voorbij zien komen die ik allemaal heb afgewezen, ook al had ik heel hard altviolen nodig.” Waar moeten de jonge musici aan voldoen? „Ze moeten zuiver spelen, een mooie toon en een beetje techniek hebben. De rest kan ik ze leren. In tien dagen kun je veel leren.”

Het NSO speelt dit jaar de Vijfde symfonie van Gustav Mahler en het Eerste vioolconcert van Prokofiev, met de jonge, getalenteerde violiste Liza Ferschtman. Het orkest geeft elk jaar een hedendaagse componist opdracht een stuk te componeren. Dit jaar is de keus gevallen op Martijn Padding, die compositie studeerde bij Louis Andriessen.

Mirjam Klein (20) is in de kelder van het universiteitsgebouw aan het inspelen. Ze speelde vorig jaar al viool in het NSO. Toch is ze er niet gerust op. „Er komen meer mensen op af, omdat het een lustrum is. Dat maakt het spannender.” Terwijl ze haar ‘eigen stuk’, muziek van Mendelssohn, voor de commissie speelt, staat haar gezicht strak. Na de laatste noot kijkt ze de commissie vragend aan, maar op uitsluitsel moet ze een week wachten. Weer op de gang zegt ze, nog giechelend van de zenuwen: „Op het laatst ging mijn hand heel erg trillen. Ik hoop dat het gelukt is.” Beroepsmusicus zou Mirjam niet willen worden: „te veel spanning”. Ze studeert geneeskunde en wil arts worden.

„Thuis gaat het altijd beter”, verzucht Jorieke Klein Leetink (19), terwijl ze op haar trompet aan het inspelen is. Ze heeft nog nooit een auditie gedaan en wil graag meespelen met het NSO. „Het lijkt me geweldig op alle grote podia te staan.”

Tijdens de auditie haalt ze een noot niet en laat geërgerd de trompet zakken. „Ga maar verder”, zegt Hempel. Na afloop is Jorieke toch tevreden. „Ach, een paar gemiste noten. Ik heb mezelf er helemaal ingelegd, zij moeten nu maar zien of ze me willen.”

NSO speelt vanaf 11 februari. Auditanten kunnen zich nog aanmelden. Informatie en concertdata op www.nso.nl