Nederlander leidt NAVO-missie

Nederland heeft vanaf vandaag het commando over Zuid-Afghanistan. Canadese militairen maken zich al zorgen.

De Nederlandse generaal-majoor Ton van Loon kreeg na een korte ceremonie op de basis in Kandahar vanochtend het commando over de NAVO-missie in Zuid-Afghanistan. Daar zitten grotendeels Nederlandse, Britse en Canadese militairen. Zes maanden lang voert hij het commando over ongeveer tienduizend ISAF-militairen in zes zuidelijke provincies van Afghanistan, waaronder Uruzgan.

Eenvoudig krijgt Van Loon het niet. In Afghanistan vinden steeds vaker zelfmoordaanslagen plaats. Er is sprake van een „oplopende dreiging van de Talibaan”, zei minister Kamp (Defensie, VVD) enkele dagen geleden. Kamp wilde niet ingaan op een het bestaan van ‘winteroffensief’ in Uruzgan. Vandaag nog vielen drie gewonden tijdens een aanslag op een ISAF-konvooi nabij Kandahar.

Volgens Van Loons voorganger, de Canadese generaal David Fraser, heeft het NAVO-offensief ‘Medusa’ de veiligheid in het zuiden wel vergroot. Bij de grote operatie werden ten minste duizend Talibaanstrijders gedood.

Canadese militairen vragen zich af of de druk op de Talibaan onder Nederlands commando hoog genoeg blijft. „Als we niet het gevecht aangaan met de Talibaan, en het initiatief bij de Talibaan laten liggen, dan blijven ze de tactieken van vergelden en intimideren volhouden”, zei de Canadese majoor Steve Brown tegen de Canadese omroep CBC.

Het is een illusie om te denken dat scholen gebouwd kunnen worden in Zuid-Afghanistan, terwijl de Talibaanstrijders ’s nachts gebouwen slopen en overdag de leerlingen vermoorden, aldus Canadese militairen tegen CBC. Nederland zou volgens de Canadezen te veel gefocust zijn op de opbouw.

Generaal van Loon denkt daar anders over. „Het belangrijkste is het signaal naar de bevolking. We moeten duidelijk maken dat hun toekomst ligt bij de wederopbouw”, zegt Van Loon deze week in het weekblad Elsevier.

De uitspraken van Canadese militairen illustreren de verschillende manieren van denken tijdens de NAVO-missie ISAF, waar veel verschillende landen aan deelnemen. In heel Afghanistan doen 37 landen mee, die ongeveer 31.000 militairen sturen. En zie daar maar eens eenheid in aan te brengen, zegt generaal-majoor buiten dienst Kees Homan, nu werkzaam bij Instituut Clingendael. „Dat kan nog wel eens problematisch worden.” Homan: „De eigen afspraken die de deelnemende landen hebben getroffen vormen een van de grootste knelpunten”. Zo hebben Canada en Nederland afgesproken geen gevangenen over te dragen aan de Amerikanen. „Het vereist de nodige diplomatie, waarover Van Loon wel beschikt, gezien zijn ervaring eerder in Kosovo. ”

Vanaf vandaag komen deze vraagstukken terecht bij Ton van Loon in Kandahar, zijn uitvalsbasis. Daar zijn bijna 200 Nederlandse militairen extra gestationeerd, onder wie zijn staf en diverse eenheden. Loman: „Van Loon heeft een coördinerende rol. Als bijvoorbeeld Nederlandse eenheden ingezet moeten worden buiten Uruzgan, kan hij daarin bemiddelen. ”

Honger: pag 7