Het water

De opwarming van de aarde heeft, vooral dankzij Al Gore, eindelijk ook de Nederlandse politici bereikt. Ze buitelen opeens over elkaar heen in hun bezorgdheid voor het milieu, waarover je tot voor kort alleen nog GroenLinks hoorde.

Nu het grote publiek nog, want dat kan ook wel een duwtje in de rug gebruiken. Zo keken maandagavond maar 153.000 mensen naar de boeiende tv-documentaire Het water komt, die Frans Bromet voor de NCRV maakte.

Bromet is als geen andere tv-maker in staat zo’n onderwerp tot de menselijkste maat terug te brengen. Namelijk, wat moeten we doen als we in de door watersnood bedreigde Randstad wonen? Blijven of verhuizen naar een hoger gedeelte van Nederland?

Bromet woont met zijn familie(-bedrijf) in Ilpendam, een plaatsje van 2.000 inwoners halverwege Amsterdam en Purmerend. In zijn film discussieert hij met zijn kinderen en vrouw, en met deskundigen. Hem wordt van alles geadviseerd – paalwoningen, drijvende woningen et cetera – om in de Randstad te overleven. De familie Bromet gaat vast in Markelo (Twente) een boerenhoeve inspecteren.

Het slot van dit filmliedje laat een verdeelde familie zien. Eén dochter wil blijven, net als haar moeder, de andere dochter zou liever vertrekken en Bromet zegt, terwijl hij zichzelf met zijn camera peinzend aankijkt: „Ik weet dat het gaat gebeuren, ik weet ook dat ik maatregelen moet nemen, maar ik stel het nog even uit. Tot wanneer? Dat weet ik niet.”

De volgende dag ben ik nog eens even naar Ilpendam gegaan, om precies te zien wat er daar bij een overstroming allemaal verloren zou gaan. Het is niet het mooiste dorp van Noord-Holland, maar het ligt wél erg mooi tussen al dat groen en water. Van de drukke weg tussen Amsterdam en Purmerend merk je weinig als je het dorp ingaat. Het bedrijf van Bromet is in het centrum pal tegenover de Hervormde Kerk uit de vijftiende eeuw gevestigd. Als het water hoog komt, kan de torenspits misschien enig houvast bieden. Het lijkt me praktischer dan het bootje waarover mevrouw Bromet het had.

Vlak achter het dorp loopt de Purmer Ringvaart. Daar vertelt een bord me dat ik me bevind in „een van de oudste cultuurlandschappen van Europa, uniek om zijn droogmakerijen en veenweidegebieden”. Ik kijk om me heen, regen striemt nu de polders, maar ik weet hoe mooi het hier ’s zomers is. Volgens mijn kaart ligt Ilpendam ruim een meter onder Normaal Amsterdams Peil (NAP). Dat wordt dus inderdaad lijden als de waterlanders, ‘ergens’ tussen 2020 en 2050, en masse komen.

Terug in Amsterdam probeer ik op www.ahn.nl na te gaan wat mijn eigen vooruitzichten zijn. Als je je postcode intikt, kom je precies te weten hoe je woongebied zich ten opzichte van het NAP verhoudt. Wij liggen er 0,6 meter boven. Te weinig – een deskundige in Bromets film becijfert dat je er minstens 6 meter boven moet wonen.

Waar is het veiliger? Maastricht (+ 48.5), Nijmegen (+ 31.6), Eindhoven (+ 16), Almelo (+ 11.0), Groningen (+ 6.5) springen eruit.

Maar zijn ze in Groningen niet bang voor aardschokken? En wat lees ik nu weer in Trouw: „Achterhoek bedreigd bij Duitse dijkbreuk”.

Ik blijf ook nog maar even hier.