Een jongetje dat heel hard poep! roept

Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan. Regie: Larry Chalres. Met: Sacha Baron Cohen, Ken Davitian. In: 65 bioscopen.

In Jonathan Safran Foers roman Everything Is Illuminated was het ook al verrassend: dat slecht Engels praten nog zo grappig kan zijn. Sacha Baron Cohens film Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan bewijst het opnieuw. Het overtreden van de regels die voor taal zijn afgesproken, is in deze film schattig, vertederend en bevrijdend. Er worden wel meer regels dan die van de taal overschreden in Borat. Vrouwen, joden, zigeuners, Amerikanen, Kazachen, dikkerds – weinig is veilig of heilig in Borat. Een lid van het trio seksisme, racisme, antisemitisme ligt aan de basis van bijna al zijn grappen. Kazachstan heeft tot nu toe het officieelst aanstoot genomen. De regering liet in een paginagrote advertentie in de New York Times weten dat gefermenteerde paardenpis niet de nationale drank is en dat vrouwen wel stemrecht hebben. In Duitsland hebben Sinti en Roma om een verbod van de film gevraagd. Wie volgt?

Borat begon zijn leven als een typetje in de televisieshow van Sacha Baron Cohen, de Engelse komiek die beroemd werd als Ali G. Borat Sagdiyev is een verslaggever uit Kazachstan die naar Amerika gaat om reportages te maken voor de Kazachse televisie. Net als Ali G wist Borat juist door zijn idiote vragen onthullende antwoorden te krijgen. Zijn gesprekspartners bleken vaak minstens zo seksistisch of antisemitisch als hij. In de film maakt hij minder vaak van dit mechanisme gebruik en worden ook geen beroemdheden voor schut gezet. Doelwit van Baron Cohen zijn dit keer vooral ‘gewone’ Amerikanen, van bezoekers van een rodeo tot autoverkopers. „Wat voor geweer raadt u aan voor het doden van een jood”, vraagt Baron Cohen in een wapenwinkel. „Ik adviseer een 9mm of een Glock automatic”, antwoordt de verkoper. Soms is het bijna niet te geloven dat zo’n gesprekje niet in scène is gezet. Maar Borat wordt verkocht als ‘guerilla filmmaking’. Sacha Baron Cohen was niet alleen tijdens de opnames, maar tijdens de hele reis in character.

In Borat lijken dit soort ontmoetingen vooral een alibi voor Sacha Baron Cohen om zijn film toch nog enig politiek correct cachet te geven. Kijk eens wat die Amerikanen een racistische seksistische etcetera zijn. In Borat moeten we eerder lachen om de tot in het absurde doorgetrokken vooroordelen van de verslaggever zelf, die zo politiek incorrect zijn als een jongetje dat poep! zegt. In de handen van Borat wordt elk taboe gewoon iets dat niet mag. Alsof het verkrachten van een vrouw net zoiets is als het verhaspelen van een taal. Onschuldig. Soms doet hij dat fantastisch. Ik heb bijvoorbeeld dubbel gelegen om de scène waarin Borat en zijn producent in een bed & breakfast van een joods echtpaar terechtkomen. De Kazachen zijn zo bang voor deze lieve bejaarden dat ze door het raam vluchten. De verhaallijn waarin Borat verliefd wordt op Pamela Anderson is minder hilarisch. Met seksisme is het op dit gebied wat moeilijker scoren dan met antisemitisme.