De man die altijd en overal verwarring zaait

Het is de vraag of Sacha Baron Cohen echt bestaat.

Wel zeker is dat hij drie gedaanten heeft: de rapper Ali G, de Kazaak Borat en de modenicht Bruno.

Dit is de eerste vraag die je jezelf moet stellen: bestáát Sacha Baron Cohen wel? Ja, er is een komiek die in verschillende gedaanten optreedt – als rapper Ali G, als Oostenrijkse modenicht Bruno en als de Kazaakse barbaar Borat, vanaf deze week te zien in de film Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan – en die in al die gedaanten mensen voor de gek houdt. Is de naam die deze komiek opgeeft als zijnde zijn echte naam, echt? Ik zou het niet weten. Dan moet dit maar een beetje een virtueel stukje worden.

Als we de biografieën mogen geloven is Sacha Baron Cohen – het ‘baron’ in zijn naam is geen adellijke titel maar een verengelsing van de joodse naam Baruch – geboren op 13 oktober 1971. Of was het nou december 1970? Zijn ouders woonden in Londen. Of was het nou Staines in Surrey? Hoe het ook zij, zijn vader, een Welshman, heeft een herenmodezaak in Piccadilly, Londen. Zijn moeder komt uit Israël.

De joodse kant van zijn achtergrond gebruikt hij dankbaar. De Kazaak Borat Sagdiyev is een uitgesproken antisemiet. Toen de autoriteiten in Kazachstan luidkeels bezwaar maakten tegen het optreden van deze nep-Kazaak, riep Borat in interviews dat de jood Sacha Baron Cohen zou moeten worden vervolgd.

Een van de beste en meest gedurfde optredens van Borat is te zien op een filmpje dat op het internet circuleert – net als talloze andere filmpjes rond de personages van Baron Cohen. Op dit bewuste filmpje treedt hij op in een Amerikaanse redneck-bar. Hij kondigt het nummer aan dat hij zal gaan spelen, spreekt een onuitsprekelijk ‘Kazaaks’ woord uit en vertaalt het als In my country there is problem. Tweede couplet: In my country there is problem, and that problem is the jew. En dan het refrein: Throw the jew down the well, and my country shall be free. Al snel doet de hele zaal enthousiast mee.

Borat is geboren in de demotape die Sacha Baron Cohen in 1994 opstuurde naar Channel 4, waar men een komiek zocht voor de serie The Words. Baron Cohen vermomde zich als het typetje Kristo, een Albanese tv-journalist. Hij werd niet aangenomen voor dit, maar wel voor een ander Channel 4 programma, in 1995: Jack and Jeremy’s Police 4, een satire op Opsporing Verzocht-achtige televisie.

Baron Cohens doorbraak was op tv en pas via de tv op het grote doek. In de Britse comedy show The 11 O’Clock Show, introduceerde Baron Cohen de would be rapper Ali G, die in 2002 de speelfilm Ali G in Da House zou dragen, de bekroning van zijn zegetocht.

Ali G interviewde beroemdheden en stelde naar eigen zeggen, „de slimste mensen de domste vragen”. De grappen zijn helemaal niet zo grappig, de context waarin hij ze stelt en de verwarring die zijn vermomming zaait, zijn dat wel. Zo vroeg hij in een interview met Pat Buchanan, vooraanstaand Republikeins politicus, over de weapons of mass destruction van Saddam Hussein, doorgaans in de pers afgekort als WMD. Hij verhaspelde de vraag met de afkorting BLT – bacon, lettuce, tomato: een lekker broodje, waarop Buchanan antwoordde dat Saddam inderdaad BLT’s had ingezet tegen de Koerden.

Simpele grap, briljante setting. Dat is heel het arsenaal van Sacha Baron Cohen, en zijn gedaanten zijn daar alleen maar vehikels voor. Hij is naar verluidt nu bezig met een speelfilm rond zijn derde typetje Bruno.

Bekijk het filmpje waarin Borat In my country there is problem zingt op http://www.youtube.com/watch?v=PeCDjDRJ9t0 of 96472 naar 7585.