Youtube.com ruimt op

Videosite Youtube heeft de laatste weken duizenden clips moeten verwijderen. Sinds de overname door Google ligt Youtube opeens onder vuur van advocaten.

Youtube-beelden van Miracle Drug van U2, gefilmd op drie locaties Youtube-beelden van Miracle Drug van U2, gefilmd op vier locaties.

Sinds Youtube.com vorige maand voor 1,3 miljard euro werd gekocht door Google, regent het klachten bij het bedrijf in San Bruno, Californië. Vorige week werden op dringend verzoek van een Japanse auteursrechtenorganisatie 30.000 filmpjes van Youtube gehaald. De Japanners drongen er ook op aan dat de site maatregelen neemt om ongewenste ‘posts’ te voorkomen.

Het motto van Youtube luidt Watch and share original video. Produceer zelf je eigen filmpjes, stuur ze naar de site en deel ze met anderen. Maar naarmate het aantal bezoekers van de vorig jaar opgerichte website groeide, nam ook het aantal fragmenten toe van bestaande televisieshows, videoclips en tekenfilms. Inmiddels is een groot gedeelte van Youtube ‘vervuild’ met illegale clips. Want, zo zeggen ook Youtube’s eigen regels (zie kader): het is niet toegestaan filmpjes te plaatsen waarvan je de rechten niet bezit.

De enige technische beperking die Youtube treft is een maximale lengte per fragment van tien minuten. Zo is het niet mogelijk om complete tv-shows in één bestand te delen met anderen. Die restrictie is eenvoudig te omzeilen door bijvoorbeeld programma’s in delen aan te bieden. Verder verzoekt Youtube de gebruikers om geen expliciete seks en geweld te uploaden. Een team van controleurs kijkt of er inderdaad geen ongewenste content bij zit. Maar blijkbaar wordt er bij die controle niet goed op gelet of het filmfragment wellicht gekopieerd is.

Ook in Amerika ligt Youtube onder vuur. Directeur Dick Parsons van Time Warner (eigenaar van onder meer filmmaatschappij Warner Brothers en betaalzender HBO) liet weten dat het mediabedrijf overweegt Youtube aan te klagen wegens overtreding van het auteursrecht.

Afgelopen weekend werd bovendien duidelijk dat Comedy Central, een Amerikaanse betaalzender, Youtube heeft verzocht duizenden fragmenten te verwijderen van de populaire Daily Show. Opvallend is dat presentator Jon Stewart in een interview met het tijdschrift Wired internetgebruikers juist opriep via Youtube de kritisch/humoristische talkshow te volgen. Ook fragmenten van de komische Colbert Report-uitzendingen worden geschrapt.

Veel van de gekopieerde tv-shows op Youtube zijn van beroerde kwaliteit. „Maar dat maakt niets uit”, legt Tim Kuik van Stichting Brein uit. „Of je nu tien seconden of tien minuten kopieert, of het nu perfecte kwaliteit is of een beroerde kopie: het is verboden filmpjes zonder toestemming van de producent online te zetten. Dat geldt voor muziek, film en tv-programma’s.” Brein bestrijdt piraterij, maar Tim Kuik erkent dat er verschil is tussen een fragment van een oud tv-programma op internet en een splinternieuwe film die via Bittorrent wordt verspreid. „De piraterij van nieuwe films krijgt natuurlijk meer prioriteit bij de opsporingsdiensten.” De enige manier waarop andermans materiaal wel gebruikt mag worden, legt Kuik uit, is als er sprake is van een parodie, waarbij het oorspronkelijk werk kort wordt geciteerd. „Op elke film rust auteursrecht tot zeventig jaar na de dood van de rechthebbende.”

De meeste informatie op Youtube (zowel legaal als illegaal) bestaat uit melige filmpjes en videoclips. Hoewel er veel slechte kopieën van tv-uitzendingen als Top of the Pops en concerten zijn te vinden, tekende Youtube desondanks ook deals met platenmaatschappijen als Sony BMG, Universal en Warner (geen eigendom meer van Time Warner). Clips van hun artiesten zijn veelal gratis te bekijken. Youtube heeft met zijn 35 miljoen vaste bezoekers per maand een interessante (en jonge) doelgroep die de muziekindustrie tot voor kort slechts via MTV en andere muziekzenders bereikte.

Youtube haalt dan wel de bezem door de illegale fragmenten, er komen dus ook veel legale filmpjes voor terug in veel betere beeldkwaliteit. Ook de Amerikaanse tv-zender CBS biedt fragmenten nu zelf aan via een (gratis) Youtube-abonnement. Het lijkt een kruising tussen een podcast en Uitzending Gemist. Opvallend is dat – in tegenstelling tot de meeste filmpjes op de videosite – de meligheid bij de CBS-clips ver te zoeken is. Een serieus interview met acteur Michael J. Fox, Parkinsonpatiënt, blijkt ook onder Youtube-kijkers op veel waardering te kunnen rekenen.

Links naar Youtube-filmpjes op www.nrc.nl/media.

    • Marc Hijink