Minister keurt stemcomputers af

Tien procent van de stemmachines is onbetrouwbaar. Ze mogen niet gebruikt worden bij de komende verkiezingen voor de Tweede Kamer. Daarbij gaat het om stemmachines die geproduceerd zijn door de Sdu, de voormalige staatsdrukkerij. Het stemgeheim is bij die machines onvoldoende gewaarborgd.

Minister Nicolaï (Bestuurlijke Vernieuwing, VVD) heeft na onderzoek door de Veiligheids- en Inlichtingendienst AIVD dertig gemeenten de opdracht gegeven om andere stemmachines te bestellen of bij de verkiezingen weer over te gaan tot handmatige stemmingen per potlood. Dat zal in ieder geval gelden voor Amsterdam.

Uit het onderzoek bleek dat de Sdu-machines (in totaal 1187) signalen afgeven die tot op tientallen meters buiten het stemlokaal waarneembaar zijn waardoor het stemgedrag van de kiezer gevolgd kan worden. Technische oplossingen waren op korte termijn niet mogelijk, waarna Nicolaï gisterochtend heeft besloten om de goedkeuring aan het gebruik van die machines in te trekken.

De door producent Nedap geleverde stemmachines geven minder straling af en kunnen wel gebruikt worden. De risico’s van afluisteren zijn bij deze machines zo beperkt dat volgens Nicolaï gebruik ervan aanvaardbaar is. Onderzocht wordt of het mogelijk is om vanuit Duitsland Nedap-machines te gebruiken.

Voor Amsterdam zal dat in ieder geval geen werkbare oplossing zijn, aldus minister Nicolaï. Amsterdam was de laatste gemeente die het stempotlood afschafte. Afgelopen maart werd pas voor het eerst met stemcomputers gewerkt.

De AIVD zal erop toezien dat gemeenten bij de komende verkiezingen voldoende maatregelen nemen om fraude te voorkomen. Alle stemmachines worden gecontroleerd op de aanwezigheid van onbeschrijfbare chips, verzegeld en vervolgens fysiek beveiligd. Nicolaï gaat ervan uit dat gemeenten die moeten overschakelen op papieren stemprocedures, dat tijdig op orde hebben. Met de leverancier, Sdu, zal ‘een juridische discussie’ gevoerd worden over de financiële consequenties, aldus Nicolaï.

De lijst met 35 gemeenten die Sdu-machines gebruiken is te vinden op www.nrc.nl