Keizersnede veiliger bij stuitligging dan vaginale bevalling

Een keizersnede is de veiligste manier om te bevallen bij een baby in stuitligging. Een vaginale bevalling geeft ruim zeven keer zoveel kans op sterfte of ernstige complicaties. Dat ontdekte gynaecoloog Christine Rietberg van het Vlietland Ziekenhuis in Vlaardingen. Zij promoveert vandaag aan de Universiteit Utrecht. Maar met andere gynaecologen benadrukt zij dat een keizersnee voor de moeder risicovol is als ze een volgend kind wil baren.

Traditioneel werd in Nederland geadviseerd om bij een stuitligging, als het kind op tijd is en moeder en kind gezond zijn, vaginaal te bevallen. Dat veranderde in 2000 toen uit een studie in The Lancet bleek dat de keizersnee veiliger is. De vraag was of het ook gold voor Nederland. Rietberg en haar collega’s voerden daarom een lokale studie uit. Ze vergeleek de uitkomst van Nederlandse stuitbevallingen vóór en na de Lancet-studie en vroeg van ruim tienduizend pasgeborenen gegevens bij kinderartsen. Hoewel het Lancet-onderzoek kritiek kreeg, steeg het percentage keizersneden bij baby’s in stuitligging in Nederland explosief: in twee maanden tijd van 50 naar 80 procent. Tegelijk daalde de sterfte van baby’s sterk.

Rietberg rekent voor dat elk jaar 11 kinderen minder sterven doordat er meer keizersneden gedaan worden, op een totaal van zo’n zevenduizend kinderen die bij een voldragen zwangerschap in stuit liggen. Ook kregen na een keizersnee minder kinderen stuipen, hersen- of zenuwbeschadigingen en botbreuken dan na een vaginale bevalling. In totaal is de kans dat het kind sterft of ernstige klachten krijgt bij een vaginale bevalling 1,29 procent; bij een geplande keizersnee is het 0,16 procent.

Daar staat tegenover dat vrouwen met een keizersnee in de volgende zwangerschap meer kans hebben dat de baarmoeder tijdens de baring scheurt, of op een ingegroeide placenta. Ieder jaar zouden zo 10 vrouwen extra aan zo’n scheuring lijden, waarbij 1 kind overlijdt. Daarnaast zou eens in de paar jaar een moeder sterven door dit soort complicaties. Rietberg: „Het blijft dus kiezen tussen twee kwaden.”

De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie is daarom niet van plan om een keizersnee te adviseren in haar richtlijnen. Voorzitter prof. Jan Nijhuis: „Wij zeggen dat de arts goed moet voorlichten, en dat staat er prima. Er blijft altijd een risico. En er zijn 175 keizersnedes nodig om één kind te redden.”