Politiek geweld verlamt de Bengalen

Politiek geweld in Bangladesh heeft gisteravond aan zeker zes mensen het leven gekost. De rivaliteit tussen de regerende BNP van premier Begum Khaleda Zia en de oppositionele Awami League is zo hoog opgelopen, dat gevreesd wordt voor toenemende chaos.

Het geweld laaide gisteren op na een televisietoespraak van premier Zia. Daarin kondigde zij aan dat zij om middernacht de macht overdraagt aan een waarnemer, oud-minister van Justitie, KM Hasan. Onder diens toezicht moeten „vrije en eerlijke” verkiezingen worden voorbereid, die in januari zullen worden gehouden.

Maar de Awami League, een alliantie van oppositiepartijen, is fel gekant tegen de benoeming van Hasan, omdat hij partijdig zou zijn. Activisten van de Awami League gingen de straat op in onder andere de hoofdstad Dhaka en raakten slaags met aanhangers van de BNP, de Bengaalse Nationalistische Partij.

De situatie werd nog verwarrender door de onverwachte mededeling dat de beoogde waarnemend regeringsleider Hasan vandaag de eed niet zal afleggen, omdat hij „ziek” is. Dat nieuws werd niet door hem zelf naar buiten gebracht, maar door een woordvoerder van premier Zia, nadat zij de natie, 153 miljoen inwoners, had toegesproken.

Waarnemers vrezen dat het geweld van gisteren slechts de voorbode is van veel meer geweld in de aanloop naar de komende verkiezingen. De 60-jarige Zia was van 1991 tot 1996 voor het eerst premier, en vervolgens de afgelopen vijf jaar. Ze wil nu herkozen worden, maar ze moest eerder deze week een flinke tegenslag incasseren. Tientallen dissidenten binnen de BNP, onder wie ministers en parlementariërs, kondigden de oprichting aan van een nieuwe politieke beweging, de Liberale Democratische Partij, die het ook gaat opnemen tegen Zia.

De gevechten gingen gisteren dan ook niet alleen tussen aanhangers van de Awami League en van de BNP, maar ook tussen activisten van de BNP en afgescheiden liberale democraten. Zo werden overal in het land huizen van dissidenten in brand gestoken.

Zia en oppositieleidster Sheikh Hasina Wahed stammen af van belangrijke politieke families. Bangladesh scheidde zich in 1971 na bloedige strijd af van Pakistan. Hasina’s vader leidde de onafhankelijkheidsstrijd. Bij een coup in 1975 werd hij vermoord, waarschijnlijk door Ziaur Rahman, de echtgenoot van Zia. Hij werd in 1981 zelf omgebracht.