Hyves kan je zo je carrière kosten

Personeelswervers struinen internet af om een beeld te krijgen van kandidaten. Ze laten mensen vallen als foto’s, profielen of dialogen hen niet bevallen.

Dorien Smit: „De persoon achter een cv is belangrijk. Hyves is daarvoor een goed hulpmiddel.” Foto Evelyne Jacq Europa, Nederland, Nieuwegein, 23-10-2006 Carriere cafe, bemiddeling van personeel voor vaste, detachering en interimopdrachten. Directeur Dorien Smit. Foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

‘Gezond eten, regelmaat en drugs.” En: „Naar de discotheek of leuke uitgaansgelegenheden gaan waar meiden van allerlei allooi zich verschansen.” Het zijn de passies van Dave Roozen (25), zoals beschreven in zijn profiel op de populaire netwerksite Hyves.nl. Onschuldig? Niet bepaald. Niet alleen bekenden lezen de karakterschetsen van Hyves-leden, ook personeelswervers speuren de netwerksite af of tikken een naam in op Google om een beeld te krijgen van hun kandidaten en sollicitanten.

In Amerika doet zelfs 77 procent van de werving- en selectiebureaus dat zo, bleek uit een onderzoek onder honderd bureaus van de Amerikaanse carrièresite Execunet. Met rigoureuze gevolgen: 35 procent van de bureaus die internet afstruint, wijst kandidaten af op grond van wat ze tegenkomen. Voor Nederland zijn geen cijfers bekend, maar ook hier blijken werving- en selectiebureaus kandidaten op internet te screenen.

Zoals Dorien Smit, eigenaar van wervingsbureau Carrièrecafé, die standaard op Hyves kijkt wanneer iemand zich aanmeldt of wanneer ze een kandidaat selecteert voor een vacature. „De persoon achter een cv is heel belangrijk. Hyves is daarvoor een goed hulpmiddel. Je krijgt een duidelijker beeld of iemand past in een bedrijf.”

De informatie die Smit op internet tegenkomt kan verstrekkende gevolgen hebben. „Als ik zie dat de conversaties van een sollicitant op Hyves vol schrijffouten staan, nodig ik die persoon niet uit. En laatst zag ik op een foto dat een kandidate er vrij ordinair uitzag. Haar heb ik afgewezen. Aan de andere kant: wanneer ik via een zoekmachine zie dat een persoon actief is op allerlei gebieden, wordt hij juist interessant.”

Ook Louis Zaagmans, consultant bij Careernetwork heeft Hyves sinds een paar maanden ontdekt. Namen intikken in de zoekmachine Google deden hij en zijn collega’s al langer. „We gebruiken het niet als een officieel middel, maar als een extraatje. We zijn benieuwd of er iets raars op staat. Tot nu toe zijn we nog niets extreems tegengekomen.”

Maar zelfs als dat wel zou gebeuren, zou Zaagmans een kandidaat niet afwijzen. „Hyves is een privésite en is juist bedoeld om er gekke foto’s en conversaties op te zetten. Het wil niet zeggen dat die persoon altijd zo is. Mijn vrouw zet ook partyfoto’s op Hyves, maar is geen dagelijkse feestganger.”

Gek genoeg zijn bij Studentenwerk, het zusterbedrijf van Careernetwork, de foto’s op Hyves juist wel doorslaggevend om kandidaten aan te nemen of af te wijzen. „Studentenwerk biedt vooral promotiewerk en selecteert daarom alleen kandidaten die er representatief uitzien”, verklaart Zaagmans het verschil.

Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) ziet de screening van sollicitanten en kandidaten als een duidelijke trend. „Dat merk je onder andere aan de opkomst van internetrecherchebedrijven, die uitzoeken of sollicitanten liegen op hun cv”, zegt woordvoerder Gert Onne van de Plashorst. „Bovendien krijgt het CBP de laatste tijd vragen van sollicitanten die willen weten of screenen überhaupt mag.”

Het mag: informatie van Google of Hyves gebruiken in de selectie van kandidaten is juridisch toegestaan. „De sporen die mensen achterlaten op die sites zijn openbaar. Hoe actiever je bent, hoe meer sporen je achterlaat”, aldus Van de Plashorst.

De internetrecherchebedrijven begeven zich daarentegen wel vaak buiten de toelaatbare grenzen. „Op iemand particuliere recherche uitvoeren mag niet. Feitelijk mogen die rechercheurs niet meer dan wat de werving- en selectiebureaus ook doen.”

Volgens Nienke van den Berg, voormalig hoofd van het National High Tech Crime Centre en nu directeur van internetbeveiligingsbedrijf A51, kunnen we er maar beter aan wennen. „Wat wij twintig jaar terug als privacy zagen, is nu openbaar. De inhoud van het begrip verandert. Veel mensen zien dat niet of hebben het later pas door, wanneer het kwaad al is geschied. En als de informatie eenmaal in een zoekmachine zit, is die niet uit te wissen. Dat is technisch vrijwel onmogelijk.”

Van den Berg vindt wel dat de overheid te weinig doet. „Onder het mom van ‘het internet is van iedereen’, houdt de overheid zich afzijdig, zolang de wet maar niet wordt overtreden. Maar ze zou moeten voorlichten over wat privacy is en hoe we ermee om moeten gaan.”

Voor Dave Roozen waren de uitkomst van het Amerikaanse onderzoek en de bevestigende berichten van verschillende werving- en selectiebureaus in Nederland in elk geval een eye opener. „Ik ben economiedocent op een middelbare school voor vmbo, havo en vwo en heb een voorbeeldfunctie. Ik kan me voorstellen dat als kinderen of ouders dit lezen, ze een verkeerd beeld van mij krijgen. Ik neem nooit drugs, dat is een grap. Maar ja, dat kunnen zij niet weten.”

Roozen gaat de ‘grap’ wissen uit zijn profiel, maar wil er wel bij zeggen dat als hij een commerciële baan had gehad, hij het erop zou hebben laten staan. „Een werkgever heeft niets te maken met wat ik in mijn privéleven doe. Ik wil op mijn kwaliteiten beoordeeld worden en niet op mijn uitgaansleven.”

    • Stefanie Vermeulen