De oorlog in Irak kent geen uitgang

De oorlog in Irak is uitgelopen op een fiasco, en wordt elke dag erger.

De regering-Bush werkt ondertussen aan een goede exitstrategie die niet bestaat.

Landrotten zitten er meestal naast als ze zich van maritieme beeldspraak bedienen. „Van koers veranderen” gaat niet over lafheid: het is het verstandigste wat je kunt doen als je schip op de rotsen afstevent. „Het anker lichten en ervandoor gaan” is wat je doet als er een storm raast en je schip op de rotsen dreigt te worden geblazen. En alleen domme ratten verlaten een zinkend schip niet.

Vier jaar te laat zijn de ‘Meesters van het Universum’ aan het twijfelen geslagen over de wijsheid van de onzalige onderneming in Irak. In Washington volgt het ene lek na het andere, zoals het geheime rapport van kolonel Pete Devlin, de inlichtingenchef van het Amerikaanse korps mariniers, waarin staat dat de Amerikaanse troepen in de provincie Anbar, het kerngebied van het soennitische verzet, alleen hun eigen bases nog onder controle hebben, en dat de Iraakse regering geen enkele zeggenschap in de provincie heeft.

De Amerikaanse politieke langetermijnstrategie is duidelijk: geef de Irakezen de schuld. William Buckley, de conservatieve eindredacteur van National Review, schrijft al dat „onze missie is mislukt, omdat het onmogelijk bleek de Irakese strubbelingen in de hand te houden met een invasiemacht van 130.000 soldaten”. Ofwel: we hebben ons best gedaan, maar ze hebben ons in de steek gelaten.

Als de Republikeinen in november – zoals verwacht – de controle verliezen over één of beide huizen van het Congres, zullen de Democraten de laatste twee jaar van de ambtstermijn van president Bush vergallen met onderzoeken naar de leugens die hij heeft ingezet om de invasie te rechtvaardigen.

De Iraq Study Group, een commissie van leden van beide partijen, voorgezeten door James Baker, de minister van Buitenlandse Zaken onder de eerste president Bush, zal zijn aanbevelingen voor een toekomstige strategie in Irak – in feite een exitstrategie – in december of januari presenteren. Het is een poging van verantwoordelijke personen in de Republikeinse Partij om de huidige president Bush te scheiden van de onnozele ideologen die hem ertoe hebben aangezet Irak binnen te vallen en nog steeds weigeren hun fout toe te geven. Maar zij zullen daar om twee redenen niet in slagen.

1Een goede exitstrategie voor Irak bestaat niet meer. Het aantal Amerikaanse militaire doden zal naar verwachting deze maand voor het eerst sinds januari 2005 de honderd weer overstijgen. Er worden elke maand minstens drieduizend Irakezen gedood, maar uit een recent onderzoek van een team epidemiologen van de Johns Hopkins Universiteit blijkt dat het er ook wel eens 15.000 kunnen zijn. Het is net zo waarschijnlijk dat het land uiteenvalt wanneer de Amerikaanse troepen vertrekken als wanneer zij blijven, en het gespeculeer van de ISG op het inroepen van de hulp van Syrië en Iran om het rottingsproces tot staan te brengen, is pure fantasie.Het Baath-regime van Syrië registreert elke dag tweeduizend Iraakse vluchtelingen die de grens passeren, en is als de dood voor het vooruitzicht de provincie Anbar en wellicht zelfs de hele ‘Soennitische driehoek’ van Irak te moeten erven. De regering van Bashar al-Assad in Damascus rust op de shi’itische Alawieten-minderheid van Syrië, en de aanwezigheid van veel meer sunnitische militanten zou het machtsevenwicht in Syrië kunnen laten omslaan ten faveure van de Moslimbroederschap en een nieuwe sunnitische opstand. Maar het verstrikt raken in het Amerikaanse beleid in de regio kan het risico van een revolutie alleen maar groter maken.Iran verwacht te kunnen profiteren van de nauwe banden tussen de shi’itische partijen die het grootste deel van het Arabisch-sprekende Irak domineren, maar voelt zich niet geroepen de Verenigde Staten voor een vernedering te behoeden of het uiteenvallen van Irak te voorkomen. Waarom zou het dat ook doen?2Toegeven dat de invasie een vergissing was in onmogelijk nu er zoveel mensen zijn vermoord. Zoals vice-president Dick Cheney deze maand tegen Time Magazine zei: „Ik weet wat de president denkt. Ik weet wat ik denk. En we zijn niet op zoek naar een exitstrategie. We zijn op zoek naar de overwinning.”Waar ze behoefte aan hebben, is een sterke man die Irak bij elkaar houdt en die hun regionale beleid steunt. Iemand zoals Saddam Hoessein wellicht, maar Washington heeft allang de controle over hem verloren, en bovendien staat hij op de nominatie later dit jaar te worden opgehangen. Dus kan het nog steeds uitdraaien op een herhaling van de beroemde Laatste Scène uit de Vietnam-oorlog, met mensen die ditmaal aan boord van helikopters vanaf de daken van de Groene Zone in Bagdad springen.Gwynne Dyer is een in Londen gevestigde onafhankelijke journalist wier artikelen in 45 landen worden gepubliceerd.Een goede exitstrategie voor Irak bestaat niet meer. Het aantal Amerikaanse militaire doden zal naar verwachting deze maand voor het eerst sinds januari 2005 de honderd weer overstijgen. Er worden elke maand minstens drieduizend Irakezen gedood, maar uit een recent onderzoek van een team epidemiologen van de Johns Hopkins Universiteit blijkt dat het er ook wel eens 15.000 kunnen zijn. Het is net zo waarschijnlijk dat het land uiteenvalt wanneer de Amerikaanse troepen vertrekken als wanneer zij blijven, en het gespeculeer van de ISG op het inroepen van de hulp van Syrië en Iran om het rottingsproces tot staan te brengen, is pure fantasie.

Het Baath-regime van Syrië registreert elke dag tweeduizend Iraakse vluchtelingen die de grens passeren, en is als de dood voor het vooruitzicht de provincie Anbar en wellicht zelfs de hele ‘Soennitische driehoek’ van Irak te moeten erven. De regering van Bashar al-Assad in Damascus rust op de shi’itische Alawieten-minderheid van Syrië, en de aanwezigheid van veel meer sunnitische militanten zou het machtsevenwicht in Syrië kunnen laten omslaan ten faveure van de Moslimbroederschap en een nieuwe sunnitische opstand.

Maar het verstrikt raken in het Amerikaanse beleid in de regio kan het risico van een revolutie alleen maar groter maken.

Iran verwacht te kunnen profiteren van de nauwe banden tussen de shi’itische partijen die het grootste deel van het Arabisch-sprekende Irak domineren, maar voelt zich niet geroepen de Verenigde Staten voor een vernedering te behoeden of het uiteenvallen van Irak te voorkomen. Waarom zou het dat ook doen?

2Toegeven dat de invasie een vergissing was in onmogelijk nu er zoveel mensen zijn vermoord. Zoals vice-president Dick Cheney deze maand tegen Time Magazine zei: „Ik weet wat de president denkt. Ik weet wat ik denk. En we zijn niet op zoek naar een exitstrategie. We zijn op zoek naar de overwinning.”

Waar ze behoefte aan hebben, is een sterke man die Irak bij elkaar houdt en die hun regionale beleid steunt. Iemand zoals Saddam Hoessein wellicht, maar Washington heeft allang de controle over hem verloren, en bovendien staat hij op de nominatie later dit jaar te worden opgehangen. Dus kan het nog steeds uitdraaien op een herhaling van de beroemde Laatste Scène uit de Vietnam-oorlog, met mensen die ditmaal aan boord van helikopters vanaf de daken van de Groene Zone in Bagdad springen.

Gwynne Dyer is een in Londen gevestigde onafhankelijke journalist wier artikelen in 45 landen worden gepubliceerd.