Brand blijft kabinet achtervolgen

Twee ministers laten vallen vanwege de Schipholbrand is niet voldoende, zegt de Kamer. Er moet ook een analyse van de gemaakte fouten komen.

Waarom hebben de ambtelijke diensten niets gedaan om de ramp te voorkomen? Voor Kamerlid Weekers (VVD) is dat de belangrijkste vraag in het debat over de Schipholbrand.

Keer op keer was gewaarschuwd dat het cellencomplex op Schiphol-Oost, de vleugel voor de uitgeprocedeerde asielzoekers in het bijzonder, niet brandveilig was. Er gebeurde niets. In een brief die afgelopen vrijdag naar de Tweede Kamer is gestuurd, concludeert ook voorzitter Pieter van Vollenhoven van de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat zelfs een vernietigend rapport in 2004, waarin voor dodelijke slachtoffers bij brand werd gewaarschuwd, niet tot enige actie heeft geleid.

In het eigen onderzoeksrapport concludeerde Van Vollenhoven dat de brand van 26 oktober vorig jaar, waarbij elf doden vielen, tot minder slachtoffers had geleid als de overheid haar eigen regels gewoon had nageleefd.

„Ik wil horen of het kabinet het eens is met de vaststelling dat er een directe relatie is tussen het aantal slachtoffers en het optreden van de overheid”, zei Weekers gisteravond in het debat. En net als de PvdA, GroenLinks en SP, wil de coalitiepartij VVD van minister Verdonk (Vreemdelingenzaken, VVD) duidelijk horen waarom zij niets met het rapport uit 2004 heeft gedaan. Want er was ook een exemplaar van dat rapport aan haar verstuurd.

Een grote meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het kabinet volledig verantwoording aflegt voor gemaakte fouten inzake de brandveiligheid van het cellencomplex op Schiphol-Oost. Opstappen van twee bewindslieden zonder analyse over gemaakte fouten is onvoldoende, zo bleek gisteren in het Kamerdebat over de reactie van het kabinet op het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid.

De raad onderzocht de brand in een vleugel van het detentiecentrum. Een meerderheid van de Tweede Kamer, waaronder regeringspartij VVD, verlangt nu van het kabinet, een uitgebreide verantwoording voor de gemaakte fouten en nalatigheden.

Daarbij kwam in het debat een opvallend verschil aan het licht tussen de grootste regeringspartij het CDA en coalitiepartner VVD. Kamerlid Van Haersma Buma (CDA) waarschuwde ervoor om niet op de stoel van Openbaar Ministerie of rechter te gaan zitten bij het beantwoorden van de schuldvraag. Ook bestreed hij dat er minder, of zelfs geen slachtoffers waren gevallen bij adequaat veiligheidsbeleid.

VVD-er Weekers verwees naar een rapport van de commissie-Siepel die al in 2004 waarschuwde voor gebrekkige brandveiligheid in het cellencomplex. Voorzitter Van Vollenhoven bevestigt in een brief dat deze rapportage naar minister Kamp (Defensie, VVD), verantwoordelijk voor de Koninklijke Marechaussee op het complex, én naar minister Verdonk (Vreemdelingenbeleid, VVD) is verstuurd. „Voor zover bekend heeft dat verder niet tot een reactie geleid”, aldus Van Vollenhoven.

Volgens PvdA-woordvoerder Wolfsen is de voorzichtigheid van het CDA vooral te verklaren uit angst voor civiele procedures. Wolfsen zei zich daar „enorm aan te storen” en hield zijn CDA-collega voor: „Als iemand aansprakelijk is voor schade of leed aan anderen dan moet hij dat ruiterlijk erkennen.” Wolfsen wil van de betrokken ministers weten welke strafbare feiten overheidsinstanties in dit dossier gepleegd hebben. Ze kunnen daar strafrechtelijk weliswaar niet op worden aangesproken, maar Wolfsen wil daar ministers wel politiek op kunnen aanspreken.

Het Kamerlid Weekers riep, in navolging van Wolfsen, de betrokken ministers op, „een redelijke houding in te nemen bij civiele procedures”. Volgens de VVD moet het kabinet uitvoeriger ingaan op de conclusies van Van Vollenhoven. „Het kabinet heeft nog geen verantwoording afgelegd, dat zal nu moeten gebeuren.”

De meerderheid in de Tweede Kamer wil daarbij vooral van Verdonk weten of zij haar uitspraak dat ‘haar’ personeel in de bewuste nacht adequaat heeft gehandeld, inmiddels betreurt.