Een eigen bedrijf is nog geen pensioen

Slechts de helft van de zelfstandig ondernemers bouwt een pensioen op. De andere helft vergeet het, vindt het veel te duur of denkt dat het ingewikkeld is.

Dave Pollaert is ondernemer en accepteert meer risico. Toch wil hij pensioen opbouwen. Foto Merlin Daleman Dave Pollaert, Flashpoint. Op golfbaan Vossenhole in Tilburg. Tilburg, 23-10-06 © Foto Merlin Daleman Daleman, Merlin

Dave Pollaert (28) uit Tilburg vond zichzelf zes jaar geleden, toen hij met zijn bedrijf Flashpoint begon, te jong om zich bezig te houden met zijn pensioen. Bovendien: eerst moest er geld verdiend worden voordat er überhaupt aan een pensioen gedacht kon worden.

Nu hij binnenkort vader wordt en Flashpoint uit de beginfase is, wordt het toch tijd iets te regelen, vindt hij. „Een andere levensfase en andere verantwoordelijkheden, dan ga je toch anders over sommige dingen denken.” Samen met zijn financieel adviseur is hij op zoek naar de juiste manier om voor zijn oudedagvoorziening te zorgen. Pollaert is er nog niet uit. „Maar binnen twee jaar wil ik het wel geregeld hebben.”

Voor veel ondernemers heeft het opbouwen van een pensioen geen hoge prioriteit. Volgens onderzoek van het Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf (EIM) doet de helft van de zelfstandig ondernemers niet aan pensioenopbouw. Het verbaast Sandra Klein Lenderink van intermediair KL Pensioenadvies niet. „Ondernemers zijn vooral bezig met ondernemen en denken er vaak gewoonweg niet aan om hun pensioen te regelen.”

Een veelgemaakte fout is dat ondernemers hun eigen bedrijf zien als pensioenvoorziening. Met de verkoop van hun onderneming verwachten ze genoeg geld te krijgen om in hun oude dag te voorzien. Een riskante keuze, vindt Klein Lenderink, omdat de toekomstige waarde van een bedrijf lastig in te schatten is.

Wie een onderneming begint, krijgt doorgaans het advies nog even te wachten met pensioenopbouw en eerst ervoor te zorgen dat het bedrijf goed loopt. Want om pensioen op te kunnen bouwen, moet er natuurlijk wel eerst geld binnenkomen. Maar van uitstel komt vaak afstel, vooral omdat het regelen van een pensioenvoorziening een hele klus is. „Het is een lang adviestraject waarin gekeken wordt naar de persoonlijke situatie van de ondernemer en de toekomstverwachtingen voor het bedrijf”, zegt Klein Lenderink.

De meest voorkomende pensioenvoorzieningen voor zelfstandig ondernemers zijn lijfrente en spaar- of beleggingsrekening. Lijfrente zorgt na de einddatum voor een periodiek inkomen, bij een spaar- en of beleggingsrekening is het geld vrij opneembaar.

Lijfrente heeft een verwacht hoger rendement en is aftrekbaar van de winst, waardoor de ondernemer er direct voordeel van heeft. Hij betaalt later belasting over de uitkeringen. Maar er zijn ook een aantal nadelen. Vanwege de hoge kosten die er aan een lijfrentepolis verbonden zijn, is deze vorm vooral interessant wanneer een ondernemer op dit moment in een hoger belastingtarief valt en na zijn pensioenleeftijd in een lager tarief. Wie kiest voor een spaar- of beleggingsrekening kiest voor minder rendement en geen direct belastingvoordeel, maar het kost minder en hij heeft de vrijheid het geld op een andere manier in te zetten.

Zelfstandig ondernemers die geen pensioen opbouwen, kunnen straks een maatschappelijk probleem vormen. Ook de politiek is zich daarvan bewust en daarom ligt er een wijzigingsvoorstel voor de Pensioenwet, waardoor ondernemers die uit loondienst komen tien jaar lang via hun oude werkgever pensioenrechten mogen opbouwen.

Er is onder ondernemers behoefte aan een goedkopere en doorzichtigere vorm van pensioenopbouw, concludeert FNV Zelfstandige Bondgenoten. FNV is bezig met het opzetten van een pensioenfonds voor zelfstandigen. Het fonds zal werken volgens een lijfrente-constructie waarbij deelnemers door hun inleg een individueel pensioen opbouwen. „Door het pensioenfonds open te stellen voor álle ondernemers, niet alleen FNV-leden, hebben we een goede onderhandelingspositie bij pensioenverzekeraars”, zegt een woordvoerder. „Het fonds maakt geen winst, waardoor deelname goedkoper is dan een lijfrentepolis.”

Ondernemer Pollaert wil in zijn pensioenopbouw wel zekerheid hebben, maar hij kiest niet alleen voor de geijkte pensioenregelingen. Zo denkt hij aan investeren in onroerend goed. „Door meer risico te nemen, heb ik kans op hoger rendement. Als de risico’s te overzien zijn, dan durf ik dat wel aan. Als ondernemer heb je nu eenmaal altijd te maken met risico’s, dus daar ben ik niet zo bang voor.”

    • Karin Quint