Duurzaam dansen op energie opwekkende dansvloer in eco-club

Duurzaam dansen? Nog even en het kan. Bernard Hulsman stort zich in Rotterdam in een proefopstelling van een duurzame club, waar dansbewegingen en zweet gerecycled worden

DRUK BEZOCHT was vorige zaterdag ecodansparty The Critical Mass in Rotterdam Foto Merlin Daleman 'Groene' clubavond. off_corso, Rotterdam. 14-10-06 © Foto Merlin Daleman Daleman, Merlin

Het begon al met de uitnodiging. „Wij verzoeken u deze bevestiging niet uit te printen”, luidde het verzoek in de e-mail die liet weten dat de geadresseerde op de gastenlijst stond voor The Critical Mass, de ‘kick off party’ van de ‘duurzame club’ die een week geleden werd gehouden in de Rotterdamse club Off Corso. Niet printen scheelt tenslotte papier en dus een stuk boom.

Tijdens de drukbezochte ‘kick off party’ was in de nacht van afgelopen zaterdag op zondag te zien waar je zoal aan moet denken bij een duurzame club. In de foyer van de voormalige bioscoop was een tijdelijk restaurant gevestigd waar een paar koks maaltijden maakten van restjes uit sterrenrestaurants. Binnen in de zaal stond een wand van kunststofplaten die van achteren werden aangelicht met energiezuinige LED-lampen die voor steeds andere kleuren zorgden. Aan het plafond hingen lampen, gemaakt van kunststof koffiebekertjes, en een kroonluchter van plastic wijnglazen. Ook stonden er muren van horizontale plastic waterflessen, waarvan er vele geen bodem hadden, zodat bezoekers hun glazen of bierflesjes erin konden plaatsen.

De bar verkocht biologisch bier en in een hoek had Kuyichi, het Nederlandse bedrijf dat jeans maakt van milieuvriendelijk geproduceerd katoen, een stand waar je je kleding kon laten ophippen. Ook konden de bezoekers hun ‘global footprint’ laten uitrekenen, oftewel het aantal hectaren grond dat ze nodig hebben voor wonen, werken, transport, productie van hun voedsel en andere dingen die bij het dagelijkse leven horen. Vj’s lieten video’s zien waarin statistische gegevens over energie-, water- en grondstoffengebruik waren verwerkt. Zo blijkt de hoeveelheid water die nodig is om een keer de wc door te spoelen, 15 bierglazen met een inhoud van 25 centiliter te zijn. Alleen de dj’s hadden weinig met duurzaamheid te maken: een dansavond vullen met milieuvriendelijke nummers zoals Marvin Gaye’s Mercy Mercy Me (The Ecology) lukt immers op geen stukken na – popmusici maken zich geen al te grote zorgen over de toekomst van de aarde.

kinetische energie

Van wat het pièce de résistance van de duurzame club moet worden, de dansvloer die elektriciteit opwekt, was zaterdag jammer genoeg alleen een kort filmpje te zien waarin wordt uitgelegd hoe het werkt. „De energie opwekkende dansvloer is nog in ontwikkeling”, legt Alijd van Doorn een paar dagen voor de ‘kick off party’ uit. Van Doorn werkt bij Döllab, de onderzoekspoot van het Rotterdamse bureau Döll architecten, dat samen met Enviu, een stichting voor duurzaam ondernemen, het initiatief nam voor de duurzame club. „Op de Technische Universiteit van Delft wordt nu hard aan gewerkt aan de ontwikkeling van de vloer en we verwachten er over een half jaar een prototype van te hebben. Het principe is heel eenvoudig: de kinetische energie door de vervorming van de vloer wordt met behulp van nanotechnologie omgezet in elektriciteit. Zo’n vloer is natuurlijk niet alleen voor clubs handig, maar overal waar veel mensen bewegen, zoals sportzalen.”

Dat Döllab en Enviu juist clubs hebben uitgekozen om te laten zien wat duurzaamheid kan betekenen, heeft te maken met het hedonistische karakter van uitgaan. „Bezoekers gaan natuurlijk niet naar een club om energie te besparen”, legt Van Doorn uit. „Ze willen dansen, flirten, genieten, drinken en consumeren. Alles, kortom, behalve zuinig en milieubewust zijn. Maar clubs verslinden dan ook energie en water en hebben bijvoorbeeld torenhoge elektriciteitsrekeningen. En elke paar jaar wordt het interieur volledig veranderd. Daarom kun je juist hier goed laten zien wat duurzaamheid inhoudt.”

„Bovendien is een club de plek waar je jongeren bereikt”, vult Stef van Dongen van Enviu aan. Hij vergelijkt de duurzame club met het Huis van de Toekomst in Amsterdam Zuid-Oost waar je kunt zien wat ons allemaal te wachten staat aan slimme toepassingen in de woning. „Maar het probleem van het Huis van de Toekomst is dat weinig mensen het bezoeken. Veel mensen hebben er wel eens van gehoord, maar heel weinig zijn er maar geweest. Met de duurzame club brengen we duurzaamheid naar jongeren toe. Door duurzaamheid in clubs te introduceren word je ook gedwongen om duurzaamheid er sexy te laten uitzien. Anders zijn jongeren er niet in geïnteresseerd. We willen duurzaamheid ook uit de geitenwollensokken-sfeer halen die er nog altijd wel omheen hangt.”

gecondenseerd zweet

De duurzame club moet verder gaan dan alternatieve energie, windmolens, grasdaken en andere bekende duurzame toepassingen. „Als in de oude gashouder in de Amsterdamse Westergasfabriek een dance-avond wordt gehouden, druppelt het gecondenseerde zweet als regen van het plafond naar beneden”, legt Alijd van Doorn uit. „Dat zou je kunnen opvangen en gebruiken om de wc door te spoelen. Voor de inrichting van clubs kun je gebruik maken van duurzame materialen. Ook kun je het interieur flexibel maken, zodat je niet alles hoeft te af te breken als je na een paar jaar de boel wilt verbouwen.”

Inmiddels zijn de plastic-flessenmuren en lampen van koffiebekers al weer verdwenen uit Off Corso. Maar dat wil niet zeggen dat de duurzame club nu ook alweer ten einde is. „De duurzame club is vooral een idee”, zegt Van Dongen. „Het is niet een kant-en-klare formule, zoals die van McDonald’s restaurants. Hoe de duurzame club uiteindelijk vorm krijgt, hangt af van de clubeigenaren.”

Verschillende clubeigenaren hebben al belangstelling getoond voor duurzaamheid. Voor de exploitanten van Nighttown deed Dölllab een studie voordat dit Rotterdamse poppodium een paar maanden geleden failliet ging. Nu is Ted Langenbach, de Rotterdamse clubkoning en eigenaar van Now & Wow, erin geïnteresseerd. Voor een nieuwe club die hij in een oud Rotterdams havengebouw wil vestigen, wil hij wel de elektriciteit opwekkende dansvloer en andere duurzame toepassingen. „Vergeet ook niet dat er met duurzaamheid geld valt te verdienen”, zegt Van Dongen. „Tot nu toe bestaat het idee dat duurzaamheid vooral duur is. Bij biologisch voedsel is dat ook zo. Maar allerlei andere duurzame toepassingen zijn ook gewoon winstgevend.”

    • Bernard Hulsman