Aan de slag

Moeten we schrikken van de onverwachte stijging van de werkloosheid die gisteren door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) werd bekendgemaakt? Integendeel: blijdschap is wellicht een betere reactie. Het CBS meldde dat de werkloosheid in de maanden juli tot en met september met 14.000 personen is gestegen – tot gemiddeld 417.000 – ten opzichte van de maanden juni tot en met augustus. Het werkloosheidspercentage liep op van 5,3 procent tot 5,4 procent. De toename is opmerkelijk, want de economische groei trekt nog steeds aan en de stemming onder consumenten en ondernemers is uitstekend. Is de bloei van de economie al weer voorbij?

De werkelijke reden achter de stijging van de werkloosheid is niet dat er minder mensen aan de slag kwamen, maar dat er zich meer meldden op de arbeidsmarkt. Het CBS meet via een steekproef wie er naar werk zoekt voor een periode van twaalf uur of meer per week. Dat zijn bijvoorbeeld vrouwen die willen herintreden. Het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI), dat uitsluitend mensen telt die zich daadwerkelijk inschrijven als werkloze of een uitkering aanvragen, meldt juist een daling van wat het typeert als ‘werkloosheid’.

Er zoeken, zo lijkt het, meer mensen naar werk, zonder dat zij dat formaliseren. Zo komen zij wel in de cijfers van het CBS en niet in die van het CWI terecht. Aangezien dit extra aanbod van arbeid niet direct kan worden opgenomen, veroorzaakt dit een stijging van de werkloosheid in de definitie van het CBS – waarvan voorlopig moet worden aangenomen dat deze tijdelijk is.

In feite gebeurt exact wat vrijwel alle economen Nederland voorschrijven: een verhoging van de arbeidsparticipatie. Meer mensen gaan en willen aan de slag, waardoor het draagvlak van de economie wordt vergroot. Dat is vooral van belang voor de toekomst. De verhouding tussen actieven (werkenden) en niet-actieven (bijvoorbeeld ouderen) mag niet te veel uit het lood slaan om de verzorgingsstaat in stand te kunnen houden. Dat het aantal actieven nu kennelijk toeneemt is in die zin reden voor tevredenheid. Ook al vinden ze niet allemaal meteen morgen al de baan van hun dromen.