Gebruik

Omdat ik ten tijde van de moord op Theo van Gogh niet in Nederland was, zag ik pas een jaar later op een videoband hoe Rita Verdonk de menigte op de Dam had toegesproken. Ik heb daar toen een stukje over geschreven. Ik schreef dat ik verbluft was over ‘de bijna militaire verbetenheid’ en ‘het pathetische effectbejag’ waarmee ze haar befaamde zinnen uitsprak: „Theo zei: Rita hou je rug recht!, maar ook: denk om jezelf en de mensen!” Ze sprak ook triomfantelijk over „de Marokkaans-Nederlandse verdachte”.

Gelukkig kreeg ik toen niet de opdracht van de minister om haar mijn excuses te maken, zoals nu wethouder Aboutaleb overkomen is. Ik zou het overigens zonder enige moeite gedaan hebben. Je moet Verdonk altijd onmiddellijk haar zin geven en daarna zeggen dat je er niets van meent en onder druk hebt gehandeld. Hirsi Ali heeft veel baat gehad bij die strategie.

Aboutaleb heeft deze week dus iets gezegd wat we allemaal al wisten: dat Verdonk politiek gebruik maakte van de situatie na de moord op Van Gogh om steun te krijgen voor haar beleid. Vervolgens gebeurde er iets eigenaardigs. In Nederland kun je een hoop gedonder krijgen door iets te zeggen wat iedereen al wist. Het leek wel alsof niet Verdonk, maar Aboutaleb iets stuitends had gezegd. „Politiek gebruik”, stel je voor, wat een nare beschuldiging.

Meteen werden er allerlei zaken bij gehaald die niets met de beschuldiging van Aboutaleb te maken hebben: dat Verdonk en Van Gogh wel degelijk bevriend waren, dat de PvdA niet gewild had dat Verdonk op de Dam zou spreken et cetera. Maar ik heb Aboutaleb nergens bezwaar horen maken tegen het feit dát ze op de Dam sprak, het ging er hem om wát ze daar heeft gezegd.

Intussen geeft de affaire een aardig inkijkje in de hartelijke intermenselijke betrekkingen in het neorechtse kamp. Een vriend van Van Gogh hoorde ik op tv zeggen dat „Theo helemaal weg was van Verdonk”. (Het idee om Verdonk op de Dam te laten spreken was ook afkomstig van de vrienden van Van Gogh.)

Omgekeerd bleek Verdonk erg ingenomen te zijn met Van Gogh. Terwijl de polarisatie in Nederland snel groeide, nam onze minister voor Integratie boven ettelijke kopjes thee de toestand van het land door met de man die moslims geitenneukers noemde. Wat we Van Gogh moeten nageven, is dat hij – ook al een onbezoldigd adviseur van Fortuyn – toen al goed in de gaten had dat er qua populariteit maar één politicus in de buurt van Fortuyn kon komen: Verdonk.

Inmiddels is er rond Verdonk veel veranderd. Zij heeft zich ook in de ogen van (sommige) vrienden van Van Gogh en Hirsi Ali nogal gediskwalificeerd door haar houding tegenover Hirsi Ali. Men stelt zich wat kritischer tegenover haar op.

Hoe nu verder? Verdonk maakte politiek gebruik van de moord op Van Gogh, Aboutaleb maakte politiek gebruik van haar hitsige woorden en Verdonk maakte daarop weer politiek gebruik van zijn beschuldiging. Ik stel voor dat Aboutaleb zijn niet-gemeende excuses maakt, zodat we zondag eindelijk weer eens een spannend debat in Buitenhof te zien krijgen, waarvan wij, kiezers, politiek gebruik kunnen maken.

    • Frits Abrahams