Dreamen over le future

Franse en Amerikaanse politici durven een flirt met de eeuwigheid wel aan.

Daarom schrijven zij graag.

Politici die schrijven flirten met de eeuwigheid. Frankrijk en de Verenigde Staten kennen zich graag een rol toe in die buurt. En dus wagen Franse en Amerikaanse politici zich graag aan een boek.

Soms laten zij op een radicale manier zien dat zij meer in hun mars hebben dan het vluchtige politieke bedrijf suggereert. François Bayrou, de pro-Europese christen-democraat, is er zo een. Zijn kloeke monografie over Henry IV hielp hem vooralsnog niet uit onder de schaduw van zijn grote politieke tegenstrever Jacques Chirac. Maar deze maand publiceerde hij een wanhoopskreet namens de zwijgende meerderheid: Au nom du Tiers-État.

De huidige Franse president is een voorbeeld van de openlijk solliciterende politieke boekencultuur. Une Nouvelle France (1992) was de zoveelste heruitvinding van een politicus die rechtlijniger is in zijn ambities dan in zijn principes. In hetzelfde genre figureert Laurent Fabius, ook nu weer links presidentskandidaat, die in 1993, net als Chirac, een tocht maakte langs de gewone mensen: Cela commence par une ballade. De absolute hit van de Franse politieke boekenmarkt is La tragédie du président, het demaskerende Chirac-portret door oud-Figaro-hoofdredacteur Giesbert (420.000 exemplaren). Voor een nog hoopvolle politicus is de verkoop van Nicolas Sarkozy’s brave titel Témoignage (Getuigenis) ook niet mals: 320.000.

Vergeleken met de literaire pretenties van Franse politici zijn Amerikaanse collega’s bescheiden. Zeker, een boek hoort er bij, maar zelden claimen zij specialistische deskundigheid. Ex-toekomstig president Al Gore met zijn broeikasboek is een uitzondering. Gewoner zijn de Clintons en de Bushes: voor en na hun politieke hoogtijdagen beschrijven zij (vaak met hulp) wie zij waren en hoe goed zij het met Amerika menen.

Uitschieters van dit seizoen zijn Barack Obama en John McCain. Obama, de zwarte belofte uit Chicago, maakte in 2004 furore met de heruitgave van zijn Dreams from my Father (zijn Keniaans-Amerikaanse levensverhaal). Met het ‘gewonere’ Audacity of Hope – Thoughts on reclaiming the American Dream onderstreept hij zijn toekomstige kandidatuur. Mocht Hillary falen dan kan de Democraat Obama al in 2008 uitkomen tegen dé krijgsgevangene van het Bush-tijdperk: John McCain schreef met Faith of my Fathers het leesbare heldenportret van zichzelf waar zijn recente steun voor de Guantánamo-rechtspraak helaas niet in thuishoort.

    • Marc Chavannes